• Home Slider01

Toyota’s waterstofonderzoeker Hirose ziet weinig toekomst in batterij-auto’s

Toyota Katsuhiko HiroseHet Amerikaanse The Move publiceerde deze week een exclusief interview met professor Katsuhiko Hirose (foto) hij heeft de leiding over Toyota’s waterstofproject. En om maar direct met de deur in huis te vallen: ‘De negatieve uitlatingen van Tesla’s Elon Musk die de waterstofauto’s af doet als ‘verbijsterend stom’ en ‘ongelofelijk dom’ zijn een vorm van angst. Uiteindelijk worden waterstofauto’s goedkoper dan de batterij-elektrische voertuigen. Jammer voor Tesla.’

Hirose was al in een vroegtijdig stadium betrokken bij het onderzoek naar waterstofvoertuigen. ‘Maar ik ben een sceptische wetenschapper en ik heb er destijds op gewezen dat waterstof een energie is die energie nodig heeft om geproduceerd te worden. Ik vroeg me af waar de waterstof vandaan zou komen en waar het zou worden opgeslagen. Er waren op dat moment geen acceptabele en veilige opslagsystemen’, herinnert Hirose zich uit de eerste jaren.  Een omslagpunt kwam in 2003 toen Toyota besloot waterstof voortaan als serieuze optie voor de toekomst te zien. Hirose wordt General Manager van Toyota's ontwikkelafdeling van brandstofcelsystemen. Maar het begon bij hemzelf met het wegnemen van zijn eigen twijfels. En hij was niet de enige die twijfelde.

In 2006, schreef de Duitse wetenschapper Ulf Bossel een artikel waarin hij beweerde dat het maken van waterstof uit elektriciteit een verspilling van energie is. Het opslaan van dezelfde hoeveelheid energie in een batterij is veel efficiënter, stelde Bossel indertijd.  ‘Maar Bossel maakte een fundamentele fout in zijn analyse’, zegt Hirose over zijn mede-kernfysicus. ‘Bossel veronderstelde dat waterstof zou worden gemaakt met behulp van bestaande elektriciteit. Als het uitgangspunt is dat de elektriciteit er al is en als je die bestaande elektriciteit gebruikt om waterstof te maken met elektrolyse, ja dan verlies je 30% van de energie. Daar zijn we het wel over eens’, zegt Hirose. ‘Maar mensen vergeten dat wanneer die elektriciteit wordt gemaakt van aardgas of steenkool, 60% tot 70% van de energie verloren gaat bij de productie en in het transport. Als waterstof rechtstreeks uit aardgas of zelfs steenkool wordt geproduceerd gaat er geen 60 of 70% van de energie verloren. Het hangt er allemaal vanaf waar je begint.’ 

Bij de ontwikkeling van waterstofauto’s werd in eerste instantie gekozen voor het opslaan van H2 in vloeibare vorm. Een misser zegt de professor nu.Toyota H2 tank ‘Automakers hebben het idee om vloeibare waterstof in hun personenauto's te gebruiken al lang opgegeven, omdat de kleine tanks in de voertuigen onvoldoende isolatie hebben voor de temperatuur van -253 Celsius van vloeibare waterstof. Door dit systeem lekte een belangrijk deel van de brandstof gewoon weg. Daarom is er nu voor gekozen om waterstof onder grote druk op te slaan. De huidige hogedruktanks (foto) zijn optimaal ontwikkeld, er kan geen waterstof meer ontsnappen. Maar verhalen over de verliezen door lekkage van de eerste jaren blijven telkens weer opduiken. Dat is jammer, dat vertroebelt de discussie.’

Professor Katsuhiko Hirose is geen fan van de batterij. ‘Gewicht is de vijand van kilometers. Fabrikanten proberen de actieradius te verhogen door steeds meer batterijen toe te voegen, maar dat is een doodlopende weg. Steeds meer energie wordt verspild door constant een zware batterij rond te slepen. Een batterij-elektrische 40-tons truck met een bereik van 500 km heeft 8 ton batterij nodig. Dat is bizar’, zegt Hirose. ‘Je wilt goederen vervoeren, geen enorme batterij. Een brandstofcelstapel is veel lichter en gemakkelijker te hanteren. Het gewicht van een waterstofbrandstofcelaandrijving is vergelijkbaar met dat van een dieselmotor en soms zelfs nog minder. Per gewicht levert waterstof drie keer zoveel energie als diesel, maar het heeft wel een zwaardere tank nodig.’

De grootste bedreiging voor het batterijkamp is dat brandstofcelvoertuigen binnen enkele jaren goedkoper zijn dan de hybride auto's van Toyota. Verbazingwekkend, want bij velen leeft het idee dat brandstofcelauto’s door grote hoeveelheden platina buitengewoon duur zijn.  ‘Onzin’, zegt Hirose: ‘Toen we de eerste brandstofcelvoertuigen zogenaamd een miljoen dollar kostten, hebben we er 100 gram platina in gebruikt. Dat kost ongeveer $ 3000. Nu gebruiken we veel en veel minder. De huidige hoeveelheid ligt in de buurt van de hoeveelheid die ook in een katalysator voor dieselauto’s wordt gebruikt. En dat is ongeveer 10 gram. Het duurste onderdeel van de brandstofcel is een 0,01 millimeter dun membraan. De rest is erg goedkoop. Eigenlijk is het duurste deel van de brandstofcel het proces en niet het materiaal dat erin verwerkt zit.’

Toyota fabriek H2

En hoe zit dat met een batterij? ‘70% van de kosten van de batterij zitten in de grondstoffen’, zegt Hirose. ‘En de prijs van grondstoffen gaat omhoog als de vraag stijgt. Een belangrijke grondstof van batterijen is kobalt en 66% van de wereldvoorraad komt uit Democratische Republiek Congo (foto), waar hetKobaltmijn Congo wordt gedolven te midden van voortdurende klachten over mensenrechten-schendingen. De prijzen van kobalt zijn explosief gestegen en blijven stijgen.’

In vergelijking met batterijen, bevinden brandstofcellen zich nog in het allereerste stadium van schaalvergroting’, zegt Hirose. ‘Toyota is een nieuwe fabriek aan het bouwen om de huidige jaarproductie van 3000 auto’s tegen 2020 tot te verhogen tot 30.000. Bovendien levert Toyota zijn brandstofceltechnologie aan vrachtwagens, bussen en vele toepassingen die verder gaan dan mobiliteit. Al deze toepassingsmogelijkheden dragen bij aan de schaalgrootte en daarmee dalende kosten. Om de wereld te laten overschakelen op waterstof moeten de brandstofcelvoertuigen goedkoper worden dan conventionele voertuigen. Dat is mijn persoonlijke doel en ik denk dat dat gaat lukken.’

Hirose neemt tijdens het interview geen blad voor de mond. Hij geeft zonder omwegen toe niet gecharmeerd te zijn van de term ‘waterstofmaatschappij'. ‘Dit zou betekenen dat we volledig inzetten op waterstof. Maar in plaats daarvan moeten we inzetten op een portfolio van oplossingen voor een duurzame samenleving. Natuurlijk kan de overheid dit tijdelijk stimuleren, maar op de lange termijn moet de klant hier zich prettig bij voelen. De discussie gaat niet over batterijen versus brandstofcellen, het gaat om duurzaam, zero emissie transport en om klantkeuze. En als allerbelangrijkste de toekomst van onze kinderen. Als businessman mag ik dat eigenlijk niet zeggen, maar doe het toch. Hier liggen onze prioriteiten.’
Toyota Fabriek Mirai

Meer actueel

  • Hyundai vrachtauto’s op waterstof denderen Europa binnen 23 december 2019

    De traditionele Europese vrachtwagenfabrikanten dreigen de aansluiting richting een CO2-vrije toekomst te missen. De HD6-Neptune, de waterstofvrachtauto van Hyundai, dendert Europa binnen. Nadat een jaar geleden 1000 vrachtauto’s op waterstof werden aangekondigd voor Zwitserland, werd in mei bekend dat er ook tientallen voertuigen gaan rijden in...

    Lees meer...

  • De wereldwijde Waterstof Top 10 11 december 2019

    Door Paul Bombeld Overal in de wereld broeit het. Miljarden worden er geïnvesteerd in schone energie. En als alle landen de klimaatafspraken in Parijs serieus nemen is het binnen een paar decennia afgelopen met aardolie, steenkool en aardgas. Iedereen is overal opzoek naar nieuwe koolstofarme energiebronnen. Soms is het gemakkelijk, zoals op...

    Lees meer...

  • De gasleiding is onze grootste vriend voor minder CO2-uitstoot 12 november 2019

    ACHTERGRONDEN Door Paul BombeldAl bijna zijn hele leven werkt hij in de energiewereld. Bij een internationale fabrikant die ervoor zorgt dat miljoenen gezinnen er het hele jaar behaaglijk bijzitten. En dan komt er een energietransitie, we moeten naar minder CO2-uitstoot. Marco Bijkerk kent de cijfers en begrijpt dat de boodschap die politici en media...

    Lees meer...

  • Chinese kolenhoofdstad verandert razendsnel in waterstof-hub 28 oktober 2019

    Nu de Chinese overheid volop inzet op de nieuwe waterstof-economie, buitelen de nieuwe waterstofbedrijven over elkaar heen. Deels door hun natuurlijke volgzaamheid, maar ook om te profiteren van de miljarden aan subsidies waarmee wordt gestrooid. En dan is het lastig concurreren tegen die Chinezen. Hoofdredacteur Paul Bombeld van Waterstof...

    Lees meer...

  • Waterstof, het beste alternatief voor oude Europese dieseltreinen 16 oktober 2019

      ACHTERGRONDEN Wereldwijd worden treinen beschouwd als het minst vervuilende openbaar vervoersmiddel, maar in verschillende landen in Europa wordt toch gekeken naar een schoner alternatief. En dan vooral in landen waar nog veel dieseltreinen rijden en een groot deel van het spoorwegnet niet geëlektrificeerd is. Met Duitsland, Frankrijk en het...

    Lees meer...

  • Eerste waterstofwoning van Nederland geopend 09 september 2019

    ACHTERGRONDEN  Het eerste waterstofhuis van Nederland is op 11 september officieel geopend. In het dorpje Stad aan ’t Haringvliet staat het Innovathuis dat met groene energie uit zonnepanelen een jaar lang alle seizoenen kan overbruggen. De hele installatie bestaande uit een elektrolyser, brandstofcel en een speciale boiler, passen in een flinke...

    Lees meer...

  • Wat is beter: een bus op waterstof of liever een accu? 25 juli 2019

    ACHTERGRONDENOveral op de wereld schakelen landen over naar bussen op waterstof voor openbaar vervoer. Dit biedt direct voordelen: geen CO2-uitstoot en aanzienlijk minder fijnstof. Maar deze voordelen bieden bussen op een accu toch ook? Hoofdredacteur Paul Bombeld van Waterstof Magazine heeft zich verdiept in de voor- en nadelen van accu’s...

    Lees meer...

  • Hoe werd een klein openbaar vervoersbedrijf groot in waterstof? 28 mei 2019

    In de staat Ohio in de Verenigde Staten zorgt Stark Area Regional Transit Authority (SARTA) voor het openbaar vervoer. Het busbedrijf stelt qua omvang niet veel voor en verzorgt 24 vaste busroutes in plaatsen als Alliance, Cleveland, Louisville en Uniontown. Allen gelegen in het noordoosten van Ohio. De lijnen verbinden de inwoners van Stark...

    Lees meer...

  • Tussen Texas en Louisiana ligt het grootste waterstofnetwerk ter wereld 23 april 2019

    Achtergronden. In het zuiden van de Verenigde Staten exploiteert gasproducent en gasleverancier Air Products het grootste pijpleidingnetwerk voor waterstof ter wereld. Een netwerk van bijna 1000 km verbindt 22 petrochemische fabrieken met elkaar in de staten Louisiana en Texas. Beide staten hadden al een eigen waterstofnetwerk, maar om de...

    Lees meer...

  • Negens in Europa draait de waterstof-economie beter dan op Orkney 08 april 2019

    Het lijkt in eerste instantie niet het meest aantrekkelijke gebied om naar toe te gaan. Maar voor wie de echte wereld van waterstof wil ontdekken is een tripje naar Orkney misschien niet zo’n slecht idee. De eilandengroep ten noorden van het Verenigd Koninkrijk en behorend bij Schotland heeft van de nood een deugd gemaakt. ‘We hebben hier geen...

    Lees meer...

  • Waterstofpionier Mark Pecqueur: ‘Er is helemaal geen energieprobleem.’ 03 april 2019

    Voor Mark Pecqueur uit Antwerpen is de benaming waterstof-pionier absoluut op z’n plaats. Hij werkt al 20 jaar aan toepassingen van waterstof en heeft daarvoor al twee bedrijven opgericht. ‘Eigenlijk was ik veel te vroeg, maar het heeft mij wel heel erg veel ervaring opgeleverd’. En een opvallende uitspraak: ‘Wat anderen ook beweren, er is...

    Lees meer...

  • Bleu Move in Scandinavië: 10 X een frisse kijk op waterstof 07 maart 2019

    Hoe moeten we ervoor zorgen dat waterstof sneller kan expanderen in de mobiliteit? Binnen het project Blue Move in Scandinavië is een checklist gemaakt met soms verrassende en verfrissende inzichten. Waterstof Magazine zet ze op een rij.1 Creëer corridors, maar vooral ook regionale cluster  De EU-richtlijn alternatieve brandstoffen richt zich sterk...

    Lees meer...

  • Riversimple ontwikkelt de nieuwe Rasa Hydrogen-car 28 februari 2019

    Autoproducent Riversimple uit Wales heeft 1,4 miljoen Euro ontvangen voor de verdere ontwikkeling van de Rasa. De eerste exemplaren van deze totaal nieuwe waterstofauto moeten later dit jaar van de band rollen in de autofabriek in Abergavenny. Wie is Riversimple en wat is de Rasa? Hoofdredacteur Paul Bombeld van Waterstofmagazine ging op...

    Lees meer...

  • Gigantisch H21 project in Leeds, van aardgas naar waterstof 21 februari 2019

    De kreet ‘we moeten van het gas af’ kan vanuit steeds meer hoeken op flinke kritiek rekenen. Dat Nederland afscheid moet nemen van het aardgas uit de Groningse bodem wil er bij velen nog wel in, maar een verbod op aardgas uit velden onder de zee of uit Rusland gaat velen te ver. En als we dan toch van het aardgas af moeten, is de ondergrondse...

    Lees meer...

  • Verslag: De week van de Meet Ups over Deltaplan Waterstof 16 februari 2019

    De Meet Up die pakhuis de Zwijger en de VPRO woensdagavond organiseerden in Amsterdam trok veel belangstellenden uit heel Nederland. De 350 zitplaatsen in de Grote Zaal waren allemaal bezet. Het publiek: voornamelijk mannen van middelbare leeftijd en ouder. Zwaar ondervertegenwoordigd: vrouwen, jeugd en nieuwe Nederlanders. Toch was het een...

    Lees meer...

  • Toyota’s waterstofonderzoeker Hirose ziet weinig toekomst in batterij-auto’s 30 januari 2019

    Het Amerikaanse The Move publiceerde deze week een exclusief interview met professor Katsuhiko Hirose (foto) hij heeft de leiding over Toyota’s waterstofproject. En om maar direct met de deur in huis te vallen: ‘De negatieve uitlatingen van Tesla’s Elon Musk die de waterstofauto’s af doet als ‘verbijsterend stom’ en ‘ongelofelijk dom’ zijn een...

    Lees meer...

  • Internationale waterstofeconomie van start  23 januari 2019

    ‘Het is een bijzonder project. In Australië wordt van zeer vervuilende bruinkool super schone waterstof geproduceerd en in vloeibare vorm geëxporteerd naar Japan. Door de grootschaligheid van dit project kan gesproken worden over de start van de internationale waterstofeconomie. Waterstof Magazine’s hoofdredacteur Paul Bombeld licht dit...

    Lees meer...

  • Arjan de Putter, waterstof-pionier uit Deventer 03 januari 2019

    Vele mensen praten erover, maar er zijn ook die het gewoon doen. En dat betekent dat Arjan de Putter al lang in een waterstofauto rijdt. Ondanks dat er in en rond zijn woonplaats in Deventer geen waterstoftankstation te vinden is. ‘Een kwestie van organiseren’ zegt de waterstofpionier uit het oosten. Met zijn website E-xpeditie.nl is hij aanjager van...

    Lees meer...

  • Vestenskov - het eerste waterstofdorp ter wereld 27 december 2018

    Tien jaar geleden begon in het dorpje Vestenskov in Denemarken een bijzonder project. Acht Deense energiebedrijven bouwen Vestenskov om tot het allereerste waterstofdorp ter wereld. Paul Bombeld , hoofdredacteur van Waterstof Magazine, blikt terug op een lange periode van pionieren en een onverwachte uitkomst. Wat wilde het samenwerkingsverband...

    Lees meer...

  • De zuinigste waterstofauto van Europa komt uit oost Nederland 17 december 2018

    Onder de rook van de Universiteit Twente werkt een team van 21 studenten dagelijks aan de Aurora One, met als doel zuinigste waterstofauto van Europa te bouwen. Een keer per jaar worden de resultaten zichtbaar tijdens de Shell Eco-marathon. Dit jaar in de zomer van 2019 in Londen. De resultaten waren de laatste jaren niet onverdienstelijk, Green...

    Lees meer...

  • Nieuw katalysatormateriaal brengt kostprijs waterstof fors omlaag 07 december 2018

    Onder leiding van Anthony O'Mullane, professor aan de Technische Universiteit van Queensland in Australië en promovendus Ummul Sultana hebben onderzoekers goedkopere en efficiëntere materialen ontdekt voor de productie van waterstof. In plaats van zeldzame katalysatoren in de elektrolyse zijn goedkopere alternatieven gevonden met een gelijk...

    Lees meer...

logo2

Beurs van Berlage  |  Damrak 243  |  1012 ZJ  Amsterdam  |  redactie@waterstofmagazine.nl