Bijna acht jaar lang was hij de hoofdredacteur van Waterstof Magazine. Van het moment waarop waterstof nog in de kinderschoenen stond, via een ongelofelijke hype, tot de realiteit van vandaag. Hij maakte het allemaal mee. Maar nu neemt Paul Bombeld afscheid, maar niet van een zinkend schip. “Het gaat juist goed in de waterstofbranche, en het gaat de komende jaren nog stukken beter”. Tijd voor tien vragen.

Laten we voor de verandering maar aan het einde beginnen? Wat betekent ‘goed en beter’?

“Een aantal jaren geleden werd ik door Kuster Energy benaderd of ik -met al mijn waterstofkennis- een aantal waterstofontwikkelingen wilde oppakken. Binnen acht maanden bouwden we in Doetinchem een waterstoftankstation en kwamen er negen bussen van Arriva tanken. Een jaar later arriveerden vier transportcontainers, zogenaamde MEGC’s, om waterstof naar emissievrije bouwplaatsen en festivals te kunnen brengen. Deze markt groeit sterk, maar is erg ingewikkeld. Kuster H2 Energy wil hierin een belangrijke rol spelen. Daarom bouwen we in 2027 ook een eigen waterstoffabriek. Het gaat om een grote investering, dit vraagt absolute focus.

Hoe kwam je indertijd bij waterstof terecht?

Zelf ben ik jarenlang accountmanager bij H.J. Heinz geweest, de bekende ketchupfabrikant en aansluitend heb ik 15 jaar een eigen bedrijf gehad. In mijn vrije tijd ben ik al meer dan 40 jaar journalist. Na de verkoop van mijn bedrijf ben ik puur uit interesse met het Waterstof Magazine begonnen. Het eerste idee was een maandblad op papier, maar de ontwikkelingen gaan gewoon te snel. De nieuwe uitgever raadde mij aan om te focussen op de toekomst en dat is digitaal. Minder risico, minder kosten en razendsnel.

Ben je de groene ambassadeur?

Beslist niet. Ik heb helemaal geen goed gevoel bij al die personen die hun zakken vullen met groene praatjes maar daar in het dagelijks leven niet naar handelen. De waterstofmarkt is gewoon business en wordt door mij zakelijk bekeken. Is er zakelijk geen verdienmodel? Stop er dan vandaag nog mee. Zonde van al dat geld en al die energie. Proefprojecten zijn leuk, maar als er geen commercieel haalbaar opschalingsplan achter zit word ik niet enthousiast. Een plan kan overigens best wel eens mislukken, dat hoort erbij.

Gaat het goed met de energietransitie?

Het gaat best goed en we halen als een van de weinige landen de opgegeven klimaatdoelstellingen. We horen bij de wereldtop, maar er zijn helaas politieke partijen die er belang bij hebben om de resultaten negatief te framen. Als het goed gaat verliezen ze hun bestaansrecht. Maar Nederland doet het feitelijk uitstekend. Met de kennis van nu denk ik dat waterstof in de energietransitie een belangrijke rol gaat spelen. Ik ken de verhalen over de omzetverliezen van groene stroom naar waterstof en weer terug, maar toch is het nodig. Met waterstof zetten we de energie in de keten even stil om de dunkelflaute te overbruggen. Met een batterijpakket zie ik dat nog niet gebeuren, dat zijn lapmiddelen. We zijn nog niet zover, maar ik verwacht dat op termijn nucleaire energie voor de oplossing gaat zorgen. De energietechniek van kernonderzeeërs gaan we ook toepassen in andere vormen van mobiliteit, te beginnen bij intercontinentaal containervervoer. Er komen thoriumcentrales waarnaast we dan direct waterstof maken om het landelijke netwerk te voeden. De energietransitie is helaas verworden tot een politiek spelletje. Zet een groep techneuten bij elkaar en laat het ze het vakkundig tussen nu en 2050 regelen. Daar geloof ik wel in.

Komen er veel reacties van lezers?

Soms zoveel dat het systeem vastloopt. Op ieder bericht proberen we altijd binnen twee dagen te reageren. Maar soms zijn het er zoveel dat het gewoon niet lukt. Het is ook niet alleen Nederland. Vragen komen ook uit China, India en Nieuw Zeeland. 

Waar komt dat waterstofnieuws in het magazine vandaan?

Allereerst worden we overladen met persberichten. Iedereen wil wel gratis in de publiciteit. Hier selecteren we streng, we willen geen artist impressions met opgeblazen plannen. We publiceren alleen als we de plannen als realistisch inschatten of als de schop daadwerkelijk de grond in gaat. En we volgen vakbladen en nieuwssites van over de hele wereld. Linkedin is ook een regelmatige nieuwsbron. En daarna gaan we verder zoeken op het wereldwijde web.

Gaat er ook wel eens iets redactioneels fout?

Eigenlijk zelden. We schrappen wel eens artikelen als we de feiten niet goed in beeld krijgen. En soms zijn het ook gewoon domme typefouten, hoewel bijna alle artikelen vooraf door twee personen worden gelezen. Een paar jaar geleden schreven we een artikel over een waterstofbedrijf uit Perth in Australië, maar er zat een kleine fout in. Het kinkt een beetje bizar, maar binnen 20 minuten kwam er van de andere kant van de wereld een verzoek voor correctie. Tja, de digitale wereld gaat razendsnel.

Binnen welke toepassing zie je de grootste uitdagingen met waterstof?

Die zie ik binnen de mobiliteit. Zo’n voertuig met een brandstofcel is best wel ingewikkeld, net als een waterstoftankstation dat bestaat uit ongelofelijk veel techniek. In Europa kosten ze al snel meer dan 2 miljoen euro. Het welvarende West-Europa kan dat nog wel betalen, maar ik zie dat nog niet gebeuren in minder kapitaalkrachtige werelddelen als Afrika en Zuid-Amerika. Een batterij-voertuig is deels een oplossing, maar grote aantallen krijgen we nooit opgeladen aan de krakkemikkige stroomnetten. Ik heb nog geen idee hoe de overheden dat willen oplossen. Maar China stort zich volop op waterstof, misschien komen zij op baanbrekende ideeën en weten ze de prijzen drastisch te verlagen. We zitten in een zeer interessante tijd.   

Krijgen we in de toekomst waterstof in woningen?

Technisch is het geen probleem. De test in Lochem heeft uitgewezen dat de huidige aardgas-infrastructuur in de straat geschikt is voor waterstof. De waterstof cv-ketels hebben daar jarenlang zonder problemen gefunctioneerd en uit onderzoek en in praktijk blijkt dat H2 is niet gevaarlijker dan aardgas. De proef is op alle fronten geslaagd, behalve op prijs. Tot op heden blijft waterstof veel te duur, in vergelijking met aardgas. Maar mij hoor je niet zeggen dat waterstof in woningen ‘nooit gaat gebeuren’. Het is een prima oplossing, maar als er betere zijn kiezen we die.

Hoe voelt het om sinds deze week geen hoofdredacteur meer te zijn?

Ik heb op redactioneel vlak een leeg gevoel. Jarenlang ben je altijd gefocust op nieuwe ontwikkelingen. En nu hoeft het schrijven daarover plotseling niet meer. Maar ik blijf met veel interesse ontwikkelingen in landen als China, Japan en Zuid-Korea volgen. Er gebeuren prachtige dingen die we misschien wel naar Europa gaan halen. Want waterstof is ook gewoon business. Mijn agenda zit overvol met afspraken met interessante partijen die samen iets willen opppakken. Maar de plannen moeten wel realistisch zijn. Ik ben geen dromer.

Lees ook: samskip-legt-kiel-voor-twee-waterstofschepen-voor-rotterdam-oslo

Na 8 jaar komt er een einde aan de dagelijkse berichtgeving over actuele ontwikkelingen op het gebied van waterstof door Waterstof Magazine. Paul Bombeld houdt zich naast het schrijven voor Waterstof Magazine al vele jaren bezig met de ontwikkeling van innovatieve waterstofprojecten in Nederland. Daar gaan de ontwikkelingen zó snel, dat een volledige focus noodzakelijk is.

Daarop heeft de uitgever besloten met het magazine te stoppen. “We zitten in een fase waarin we daadwerkelijk aan de slag moeten met waterstof. De tijd van ‘proefprojecten’ ligt achter ons. We begrijpen de keuze van de hoofdredacteur om daar fulltime actief een bijdrage aan te willen leveren. We wensen hem daarbij veel succes.”

Deze week verschijnt de laatste editie van Waterstof Magazine en een afscheidsinterview met hoofdredacteur Paul Bombeld.  

Update 28-11-2025: na de aankondiging over het stoppen van Waterstof Magazine hebben verschillende partijen interesse getoond in een overname. Als deze ontwikkeling succesvol wordt afgerond krijgt u het actuele waterstofnieuws wekelijks in de digitale nieuwsbrief. Schrijf u nu vast in. Aanmelden kan in minder dan één minuut via deze link.  

Lees ook: samskip-legt-kiel-voor-twee-waterstofschepen-voor-rotterdam-oslo

Suzuki presenteert op de Japan Mobility Show 2025 een gevarieerd aanbod aan toekomstige modellen en aandrijftechnologieën. De nieuwe - door waterstof aangedreven Burgman – staat daar volop in de belangstelling.

De scooter heeft een waterstof-verbrandingsmotor en maakt het mogelijk om te genieten van het karakteristieke motorgeluid, maar dan met minimale impact op het milieu. Op de stand is een opengewerkt model te zien dat de techniek inzichtelijk maakt. 

Suzuki heeft in de loop der jaren geëxperimenteerd met een breed scala aan voertuigen in verschillende segmenten. Het idee is om een ​​duurzame lijn te ontwikkelen waarmee het bedrijf een reeks modellen kan verkopen die zowel rijplezier als milieuvriendelijkheid bieden.

De Japan Mobility Show 2025 wordt van 30 oktober tot 9 november gehouden in de Japanse hoofdstad Tokyo.  

Lees ook: ambtenaren-racen-op-de-waterstoffietsen-door-namie-town-japan

De eerste drie waterstofbussen van Tasmanië, een eiland 250 km te zuiden van Australië, zijn een feit. In de hoofdstad Hobart heeft busmaatschappij Metro de drie opvallend goene H2-bussen in gebruik genomen. Deze vormen de kern van de Zero Emission Bus (ZEB) het eerste openbaarvervoerproject in Tasmanië dat op lokaal geproduceerde waterstof rijdt. Het initiatief heeft tot doel de operationele capaciteiten van waterstofbussen in real-world stedelijke routes te demonstreren en tegelijkertijd de uitstoot en afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen.

De innovatieve bussen maken gebruik van elektromotoren die worden aangedreven door batterijen, die worden opgeladen via een brandstofcellen aan boord, die alleen waterdamp uitstoten. De bussen worden bijgetankt met groene waterstof bij het speciale tankstation van busbedrijf Metro.

Het hart van Tasmanië's Zero Emission Bus (ZEB)-proef is het in Australië gebouwde H2CORE-tanksysteem van H2H Energy - een 40ft high-cube containereenheid die in staat is om waterstof af te geven met 350of 700 bar. Het is ontworpen voor operationele flexibiliteit en kan waterstof ter plaatse opslaan en worden geleverd door een buisoplegger of rechtstreeks van een elektrolyser.

In Hobart heeft het H2CORE-tanksysteem zijn waarde al bewezen. Het levert snel en betrouwbaar waterstof voor drie openbare waterstofbussen volgens een dagelijks schema en verwerkt met gemak een hoge doorvoervolume. Metro zegt dat de snelheid en betrouwbaarheid van de technologie van cruciaal belang zijn om bussen zonder onderbreking op de weg te houden - een mogelijkheid die waterstof aantrekkelijker zou kunnen maken voor exploitanten die op zoek zijn naar emissievrije alternatieven voor diesel.

Lees ook: zweden-grote-electrolysers-voor-de-productie-van-groen-staal-in-boden

Ondanks de zomervakantie gaat de bouw van ’s werelds eerste groene staalfabriek in Zweden in hoog tempo door. Vanaf volgend jaar moet hier groen staal worden geproduceerd met behulp van groene stroom aangevuld met waterstof. Daarvoor wordt naast een nieuwe metaalfabriek een 700 MW waterstoffabriek gebouwd (foto), goed voor 100-miljoen kilo waterstof per jaar. Dit is straks de modernste productielokatie ter wereld voor groene waterstof, groen ijzer en groen staal. Het is een concrete stap in de richting van een aanzienlijke vermindering van de CO2-uitstoot in vergelijking met de traditionele staalproductie.

Metaalfabrikant Stegra is hard op weg om de productie in 2026 op te starten. Met duizenden bouwvakkers op de bouwplaats in Boden en een snel groeiend team eigen mensen, is Stegra klaar om de zware industrie voorgoed te vergroenen, te beginnen in het noorden van Zweden waar groene energie volop beschikbaar is. Eigenlijk zijn het drie fabrieken in één: groene waterstof, groen ijzer en groen staal.

Door steenkool te vervangen door groene waterstof en het staalproductieproces te elektrificeren, wil Stegra de CO2-uitstoot tot wel 95% verminderen ten opzichte van traditionele staalproductie. Daarvoor is niet alleen de grootste elektrolyser van Europa nodig, zelfs ook een van de grootste ter wereld. In het jaar 2030 moet de eerste mijlpaal worden bereikt. Dan wil het bedrijf 5 miljoen ton hoogwaardig staal op de markt te brengen. Dit effent de weg voor een CO2-reductie van 300 miljoen ton tegen 2040.

Nu de vier centrale gebouwen voor de electrolysers klaar zijn, volgt de installatie van de procesapparatuur die groene waterstof gaat produceren. "Het doel is om in de bouwperiode elke week één elektrolyser te installeren", zegt Piyush Mishra, die toezicht houdt op de bouw en de installatie van de apparatuur in de groene waterstoffabriek. De 20 megawatt elektrolysers van ThyssenKrupp Nucera zijn een indrukwekkende verschijning, elke electrolyser is 40 meter lang en negen meter hoog (foto). Met behulp van alkalische waterelektrolyse splitsen ze water in waterstof en zuurstof met behulp van 100% hernieuwbare elektriciteit, waarmee jaarlijks meer dan 100 miljoen kilo groene waterstof wordt geproduceerd.

Hedvig Paradis is wereldwijd hoofd waterstoftechnologie van de metaalfabrikant: “We hebben hier in Zweden een systeem nodig dat betrouwbaar meer dan 700 megawatt aan electrolyse-capaciteit kan leveren, en alkalische waterelektrolyse blijkt de beste oplossing. Hoewel sommige technologieën meer flexibiliteit bieden, hebben wij iets nodig dat 24 uur per dag uiterst betrouwbaar is. Daarbij heeft AWE wel een grotere footprint dan sommige andere technologieën, maar dat is voor ons geen probleem, want we hebben hier genoeg ruimte", aldus Hedvig terwijl ze wijst naar Stegra's 70 hectare grote waterstoflocatie, ongeveer even groot als 100 voetbalvelden.

De groene waterstoffabriek wordt momenteel gedomineerd door vier elektrolyse-installaties die het kloppende hart ervan zullen vormen. In de komende maanden komen daar nog extra gebouwen bij, die onder andere een elektriciteitscentrale en zuiveringsinstallaties zullen bevatten.   

Deze maand wordt er volop gewerkt aan de nutsvoorzieningen en de compressoren voor waterstof. De eerste staalproductielijnen van Stegra gaan in 2026 in bedrijf, waarbij gerecycled staalschroot als grondstof wordt gebruikt. Kort daarna start de productie van ijzer en staal op basis van groene waterstof, die in 2027 volledig wordt opgestart. Het bedrijf streeft ernaar om in 2028 een stabiele productie te bereiken.

Lees ook: usa-naval-research-laboratory-ontwikkelt-hydrogen-small-unit-power

Een opvallend nieuw product in het Amerikaanse Pentagon. Tijdens het jaarlijkse DoD ManTech-evenement presenteerde het Manufacturing Science and Technology Program (MSTP), een nieuw energiesysteem op waterstof. De generator in een koffer is ontworpen om de veiligheid van voorwaarts gestationeerde mariniers te vergroten en werkt stil met weinig tot geen warmtedetectie. Het MSTP investeert in geavanceerde productietechnologie die de productie van defensie-specifieke producten verbetert. De Hydrogen Small Unit Power op waterstof trok tijdens het evenement veel belangstelling, meldt nrl.navy.mil, de officiële website van de Amerikaanse marine

Met de Hydrogen Small Unit Power (H-SUP) wordt de detecteerbaarheid van de eenheden in het veld verminderd en de paraatheid van het Korps Mariniers verbetert tijdens de oorlogsvoering. De H-SUP is een draagbare brandstofcelgenerator met een hogere energie per gewicht dan batterijen en een lagere akoestische en thermische signatuur dan verbrandingsgeneratoren.
"Dit is meer dan een energiesysteem. Het is een energiesysteem dat oprukkende militaire operaties ondersteunt en het missiebereik vergroot. Dat is van strategische waarde", aldus hoofdonderzoeker Kevin Cronin. ‘De focus ligt op onafhankelijker, efficiënter en met minder logistieke lasten militaire operaties uitvoeren. Uiteindelijk leidt dit tot een succesvolle strijdmacht en een afname van de logistieke onderhoudsvereisten.”
 
Het Marine Corps heeft het Expeditionary Energy Office (E20) opgericht om onderzoek en ontwikkeling te doen naar technologieën die het verschil kunnen maken tussen succes en mislukking van een missie.  De H-SUP op waterstof is niet alleen innovatief - het verhoogt de slagkracht en voorziet ons van stroom terwijl we tegelijkertijd moeilijk vindbaar blijven", aldus de onderzoekers.
Het brandstofcelsysteem in de H-SUP is oorspronkelijk ontwikkeld voor gebruik in onbemande voertuigen. De hoge specifieke energie-inhoud van waterstof maakt een groter bereik en uithoudingsvermogen voor deze systemen mogelijk.

Lees ook: australie-universiteit-pioniert-met-nieuwe-technologie-voor-waterstofpoeder

In Australië wordt het onderzoek naar wereldwijd transport van groene waterstof in poedervorm sterk opgevoerd. Media in het land melden dat er sprake is van een revolutionaire sprong in de productie en het transport van groene waterstof door de ontwikkeling van waterstofpoeder. Dit kan een baanbrekende innovatie worden die de manier waarop schone energie wereldwijd wordt opgeslagen, getransporteerd en gebruikt, opnieuw kan definiëren. Het onderzoek vindt plaats onder leiding van de Curtin University in de stad Perth en wordt ondersteund door Velox Energy Materials.

De onderzoekers hebben recent bijna 3 miljoen euro gekregen van het Australian Renewable Energy Agency (ARENA). Het project beoogt een van de meest hardnekkige uitdagingen van de groene waterstofindustrie op te lossen: efficiënt en veilig transport over lange afstanden.

De onderzoekers leggen de focus op het gebruik van een poeder genaamd natriumboorhydride (NaBH₄). Dit poeder kan waterstof veilig opslaan en vrijgeven wanneer het in contact komt met puur water. Daarbij blijft een residu over: natriummetaboraat (NaBO₂).

Het probleem tot nu toe was dat het restproduct NaBO₂ niet goedkoop gerecycled kon worden. Daarom was het gebruik van NaBH₄ niet haalbaar op grote schaal. Maar de doorbraak die de Curtin University en haar partners hebben bereikt, is dat ze erin geslaagd zijn om NaBO₂ tegen lage kosten te recyclen tot NaBH₄ via een katalytisch regeneratieproces. Dit is een zeer belangrijke verandering, omdat het deze methode rendabel maakt om waterstof in poedervorm economisch en herbruikbaar te exporteren.

1 ton NaBH₄ kan 213 kg waterstof vrijmaken wanneer gemengd met water. Om 550.000 ton waterstof te produceren, is ongeveer 2,58 miljoen ton NaBH₄ nodig. Dit poeder kan worden geregenereerd dankzij het nieuw ontwikkelde proces, waardoor het systeem circulair en duurzaam kan functioneren.

Waterstof is een schone brandstof met een enorm potentieel om sectoren, van de zware industrie tot de transportsector, te decarboniseren. Traditionele methoden voor het transport van waterstof – zoals waterstof in vloeibare vorm of onder hoge druk – zijn echter energie-intensief, kostbaar en brengen veiligheidsrisico's met zich mee. Waterstofpoeder biedt een nieuw alternatief. Eenmaal op de bestemming aangekomen, kan de waterstof via een gecontroleerde chemische reactie vrijkomen, waardoor de technologie geschikt is voor diverse eindgebruikers, waaronder energiecentrales, industriële processen en voertuigen met brandstofcellen. Daarbij moet het reageren met puur water.

"Deze methode zou ons in staat kunnen stellen waterstof te exporteren met behulp van bestaande infrastructuur, zoals het vervoer van bulkpoeder, wat het een echt schaalbare oplossing maakt", aldus een woordvoerder van de School of Molecular and Life Sciences van Curtin.

Waterstofpoeder zou Australië kunnen helpen een wereldleider te worden in de exportmarkt voor groene waterstof. Met overvloedige zonne- en windenergie is het land goed gepositioneerd om waterstof op grote schaal te produceren. De mogelijkheid om het efficiënt en veilig te exporteren zou Australië een belangrijk strategisch voordeel geven in de wereldwijde race om schone energie.

Met name landen met een beperkt potentieel voor hernieuwbare energie maar sterke doelstellingen op het gebied van koolstofreductie, zoals Japan, Zuid-Korea en een groot deel van Europa, zullen naar verwachting in de komende jaren grote importeurs van waterstof gaan worden.

Lees ook: noorwegen-eerste-twee-asfaltcentrales-draaien-probleemloos-op-100-waterstof

Twee tankauto’s van Norwegian Hydrogen staan opgesteld bij een asfaltfabriek in Kristiansund in het uiterste zuiden van Noorwegen. Hier wordt al enkele jaren groene waterstof als enige energiebron gebruikt. De fabriek van Veidekke, operationeel sinds 2023, is 's werelds eerste asfaltproductiefaciliteit die op waterstof werkt en produceert ongeveer 3.000 ton emissievrij asfalt. Wegens het enorme succes heeft het bedrijf inmiddels een tweede productielokatie op H2 geopend in de stad Ålesund. Op deze twee lokaties laat Veidekke, een van de grootste aannemers en projectontwikkelaars van Scandinavië, dagelijks zien dat waterstof voor veel energieverslindende bedrijven een schone oplossing kan zijn.

Deze verschuiving van traditionele brandstoffen – zoals gas, diesel en propaan – naar groene waterstof pakt de aanzienlijke uitstoot aan die gepaard gaat met de productie van asfalt in Noorwegen, die naar schatting jaarlijks zo'n 400.000 ton CO2 bedraagt. Door groene waterstof te leveren, stelt Norwegian Hydrogen Veidekke in staat haar CO2-voetafdruk aanzienlijk te verkleinen en emissievrije bedrijfsprocessen binnen de infrastructuursector te bevorderen.

Veidekke is een van de grootste aannemers en projectontwikkelaars van Scandinavië en houdt zich bezig met allerlei soorten bouwprojecten, de ontwikkeling van woningbouwprojecten, wegenonderhoud en de productie van asfalt, steenslag en grind. Veidekke staat bekend om zijn betrokkenheid en lokale expertise en heeft een omzet van circa ruim 3 miljard euro. Bijna de helft van de 8.000 medewerkers bezit aandelen in het bedrijf, dat genoteerd staat aan de effectenbeurs van Oslo. Veidekke is sinds de oprichting in 1936 consistent winstgevend.

De waterstoftechniek in de asfaltcentrale is ontwikkeld door het bedrijf Benninghoven. Deze leverancier heeft een optimaal afgestemde totaaloplossing voor het drogen van materiaal ontwikkeld, waarmee klanten voor het eerst de nieuwe generatie branders kunnen gebruiken en hun installatie kunnen laten draaien op 100% groene waterstof. Het perfect op elkaar afgestemde waterstofdroogsysteem bestaat uit een multi-fuelbrander, een intelligente branderregeling, een toevoersysteem met een gepatenteerde drukregeling die de waterstof voor de brander reduceert van maximaal 350 bar tot de vereiste 1,3 bar en andere installatiecomponenten die specifiek zijn afgestemd op het gebruik van waterstof. Deze totaaloplossing sluit direct aan op de waterstofgasstroom die komt uit trailers, leidingsystemen of externe elektrolysers.

Het waterstofbrander-systeem van Benninghoven markeert een belangrijke vooruitgang in de asfaltproductie en biedt een baanbrekende oplossing voor duurzamere wegenbouw. 's Werelds eerste brander die kan werken op 100% groene waterstof maakt vrijwel emissievrije asfaltproductie mogelijk. Deze technologische innovatie is cruciaal voor een substantiële reductie van de CO2-uitstoot in de wegenbouw, die tot 45% van de totale uitstoot uitmaakt. Naast de reductie van de CO2-uitstoot zijn met name de NOx-uitstoot een kritische factor bij de verbranding van waterstof. Het Benninghoven-systeem omvat ook een rookgasrecirculatie, wat zorgt voor een lage NOx-uitstoot.

Lees ook: china-zoutbedrijf-start-met-onderzoek-naar-waterstofopslag-in-zoutcavernes

China maakt de volgende stap met de grootschalige opslag van groene waterstof. In de omgeving van de stad Changzhou, in de oostelijke provincie Jiangsu, is de bouw van zoutcavernes voor H2-opslag begonnen. Dit project markeert een belangrijke stap voorwaarts in de ontwikkeling van grootschalige waterstofopslagtechnologie in China, meldt de nieuwssite China Daily.

China verwacht dat energieopslag in de vorm van waterstof een van de meest veelbelovende oplossingen is om uiteindelijk CO2-neutraal te worden. De opslag van waterstofgas blijft echter een technische uitdaging, omdat waterstof het kleinste molecuul in de natuur is en gemakkelijk door de kleinste openingen in voorraadvaten kan ontsnappen.

Zoutcavernes – grote ondergrondse ruimtes gecreëerd in natuurlijke zoutlagen – worden steeds populairder voor waterstofopslag vanwege hun uitstekende afdichting, grote capaciteit, lage kosten en hoge veiligheidsnormen. Hun natuurlijke ondoordringbaarheid en structurele stabiliteit maken ze zeer geschikt voor de opslag van gassen zoals waterstof. In Europa, en dan voornamelijk in Duitsland en Nederland, is al ervaring opgedaan met waterstofopslag in zoutcavernes.

Het project in China wordt ontwikkeld door China National Salt Industry Group in samenwerking met de Tsinghua Universiteit. Het omvat de bouw van twee zoutcavernes, twee putten voor waterstofinjectie en -extractie, en twee extra putten voor het injecteren van hogedruklucht en het uitstoten van pekel, aldus een verklaring op de website van het bedrijf.

Qian Qihu, academicus bij de Chinese Academy of Engineering, is enthousiast over het project en omschrijft waterstofopslag in zoutcavernes als een "gouden sleutel" tot het oplossen van technologische knelpunten in de waterstofenergiesector. Hij zegt dat het bedrijf de ondergrondse zoutcavernes naar verwachting zal omvormen tot een "energieschatkamer", een nieuw ontwikkelingsmodel voor waterstofopslag zal creëren en daarmee China's rol in de wereldwijde markt voor schone energie zal versterken.

Li Yaoqiang, voorzitter van de China National Salt Industry Group, verwacht dat het project zal bijdragen aan de CO2-doelstellingen van het land. Naar verwachting zal de CO2-uitstoot in China de komende jaren nog stijgen naar een piek en daarna flink afnemen naar CO2-neutraal in 2060. De waterstofopslag in zoutcavernes moet in belangrijke mate gaan bijdragen aan de nationale energiezekerheid. "Zout zal zich ontwikkelen van smaakmaker en industrieel materiaal tot een basis voor toekomstige energieopslag", aldus Li.

Afbeelding: schematische weergave van de ondergrondse opslag van verschillende gassen door DEEP.KBB

Lees ook: zuid-korea-ontwikkeling-k3-gevechtstank-op-waterstof-duurt-15-jaar

De overheid in Zuid-Korea heeft groen licht gegeven voor de ontwikkeling van de nieuwe K3-gevechtstank op waterstof. Het project wordt uitgevoerd door Hyundai Rotem in samenwerking met het Defense Development Agency (ADD) en de Procurement Office van het Ministerie van Defensie. Het doel is een gevechtsvoertuig van de volgende generatie te ontwikkelen met waterstofaandrijving, een digitaal gevechtsmanagement en aanzienlijk verbeterde vuurkracht. De ontwikkelaars vragen wel enige tijd. De operationele gereedheid is gepland voor 2040.

Het centrale kenmerk van de K3 is het geplande voortstuwingssysteem. Na verschillende tussenstappen zal de gevechtstank uiteindelijk uitsluitend worden aangedreven door brandstofcellen en wordt daarmee emissievrij en geruisloos. Dat laatste punt zal een voordeel zijn bij camouflage en verkenning.

Omdat de technologie tot 2040 nog verder ontwikkeld moet worden, is voor de overgangsperiode een diesel-elektrische hybride aandrijving gepland. Een conventionele dieselmotor levert de energie voor de elektromotoren, die op hun beurt de rupsbanden aandrijven. Deze tank kan over korte afstanden puur elektrisch worden verplaatst.

De maximale geplande wegsnelheid is 70 km/u. Rubberen rupsbanden en een hydropneumatisch onderstel zorgen voor een stillere werking. Dankzij een compacter ontwerp en minder pantservereisten op minder kritieke plaatsen, zal het gevechtsgewicht naar verwachting onder de 55 ton blijven – aanzienlijk minder dan vergelijkbare westerse modellen.

Het belangrijkste wapen van de K3 is een 130-millimeter gladloopkanon. Dit is ontworpen om ongeveer 50 procent meer energie naar het doel te sturen dan het 120-millimeterkanon dat eerder in de K2 werd gebruikt.

Vanwege de omvang van de munitie wordt een automatische lader gebruikt. De driekoppige bemanning – bestuurder, schutter en commandant – bevindt zich volledig in de romp. Dit maakt de koepel kleiner en lichter. De munitievoorraad bevindt zich aan de achterkant van de koepel.

Daarnaast is er een lanceersysteem voor antitankraketten met een bereik tot acht kilometer gepland. Een op afstand bestuurbaar wapenstation met machinegeweren tot 30 millimeter is bedoeld voor zelfverdediging en droneverdediging.

Een sensorsysteem met dag-, nacht- en warmtebeeldtechnologie wordt gebruikt voor verkenning. De commandant beschikt over een 360-gradenzichtsysteem.

Het gehele oppervlak is ontworpen om radarsignalen te minimaliseren. Daarnaast is een coating gebruikt om elektromagnetische en infrarooddetectie te belemmeren.

Ontwikkelaar Hyundai Rotem is een Zuid-Koreaans industrieel bedrijf en onderdeel van de Hyundai Motor Group. Het produceert onder andere spoorvoertuigen, industriële apparatuur en militaire technologie, zoals de K2 en de nieuwe K3 gevechtstanks. In de defensiesector specialiseert het bedrijf zich in moderne gevechtsvoertuigen met digitale technologie en alternatieve aandrijfsystemen. Naast tanks ontwikkelt Hyundai Rotem ook waterstofinfrastructuur en elektrische aandrijfsystemen.

Met de K3 streeft Zuid-Korea een langetermijndoel na: een moderne gevechtstank met verbeterde bescherming, krachtigere bewapening en bovenal een alternatief aandrijfconcept. De keuze voor waterstof toont een duidelijke strategische richting – technologisch, tactisch en, op de lange termijn, ecologisch. De ontwikkelingstijd tot 2040 biedt ruimte voor uitgebreide tests en verdere ontwikkeling.

Lees ook: duitsland-kolencentrale-in-hamburg-maakt-plaats-voor-100-mw-waterstoffabriek

Een grote schoorsteen van de elektriciteitscentrale Moorburg van Hamburger Energiewerke wordt opgeblazen om plaats te maken voor de Hamburg Green Hydrogen Hub. Hier worden duidelijke stappen gezet in de energietransitie. Steenkool maakt plaats voor waterstof. Het energiebedrijf van Hamburg gaat hier binnen enkele jaren 10 miljoen kilo waterstof per jaar produceren, met een optie naar 80-miljoen kilo.

De Hamburg Green Hydrogen Hub (HGHH) is ontworpen om de haven van Hamburg en omliggende industrieën te dekarboniseren met groene waterstof, geproduceerd met wind- en zonne-energie. Na goedkeuring van EU-IPCEI-subsidies en nationale steun van meer dan 250 miljoen euro, gingen in 2024 de bouwvoorbereidingen van start. De officiële opdracht aan Siemens Energy om de kerncomponent—een 100-megawatt (MW) elektrolyser gebaseerd op PEM-technologie—te leveren en te installeren markeert een mijlpaal in het project. De burgemeester van Hamburg gaf eerder dit jaar aan dat de bouw deze zomer zou beginnen. Dat lijkt niet te lukken door tegenvallers bij de sloop van de oude kolencentrale.

Onderdeel van het project is het Hamburg Hydrogen Industry Network (HH-WIN), een pijpleiding van 40 kilometer lang die de productielokatie van H2 moet verbinden met de industrie in het Hamburgse havengebied. De aanleg is inmiddels begonnen en in 2027 moeten de pijpen er liggen.

De lokale politiek benadrukt de economische kansen die deze overstap naar een emissievrije brandstof met zich meebrengt. De hub zorgt voor werkgelegenheid, technologische ontwikkeling, en versterkt Hamburgs positie als belangrijk knooppunt in de Europese waterstofeconomie. “Door een oude kolencentrale om te vormen tot een moderne waterstofhub, zet Hamburg in op decarbonisatie, economische innovatie en energieveerkracht.”

Toch zijn er ook nog uitdagingen die moeten worden overwonnen. Volgens een studie van het Noord-Duitse Real-World Laboratorium is de prijs van waterstof waarschijnlijk te hoog voor de industrie. Om te kunnen concurreren met aardgas zou de prijs netto € 3,3 per kilogram moeten bedragen in de industriële sector en € 1,6 per kilogram voor producenten van staal, aldus de onderzoekers in maart. Volgens de studie lagen de realistische waterstofproductiekosten in de zomer van 2024 nog steeds rond de € 6,10 per kilogram. Met deze prijsstelling stappen grote energieverslindende fabrieken voorlopig niet over naar groene H2.

Lees ook: duitsland-waterstoftreinen-op-heidekrautbahn-bij-berlijn-zijn-een-groot-succes

Goed nieuws uit Duitsland. De proef met treinen op waterstof op de Heidekrautbahn zijn een groot succes. Een half jaar lang rijden en een gebied ten noorden van Berlijn treinen op waterstof. De verantwoordelijken zijn het erover eens: ondanks wat aanloopproblemen is het project een succes. Sinds december 2024 rijden er vrijwel uitsluitend waterstoftreinen op lijn RB27. De voertuigen zijn geleverd door Siemens.

De Brandenburgse minister van Verkeer, Detlef Tabber, is het grotendeels met deze conclusie eens. Na wat aanloopproblemen verloopt de exploitatie zeer soepel. "Brandenburg is op weg een pioniersregio te worden op het gebied van emissievrije mobiliteit – de waterstofspoorlijn Heidekrautbahn is een belangrijke stap in deze richting."

Vooral aan het begin waren er opstartproblemen. "Zowel het waterstoftankstation als de elektrolyse-installaties waren in december vorig jaar niet op tijd klaar", aldus NEB-directeur Achtermann. “Bovendien was er tijdens de eerste dagen van de exploitatie een tekort aan waterstof.” Deze "kinderziektes" zijn echter normaal. De waterstof wordt momenteel uit de markt betrokken. In de toekomst wil spoorbedrijf NEB via een elektrolyse-installatie groene, regionaal geproduceerde waterstof betrekken.

De treinen van de Niederbarnimbahn op de Heidekrautbahn zijn omgebouwd tot waterstoftreinstellen met brandstofcellen. Het district is ook van plan om bussen en vuilniswagens geleidelijk om te bouwen naar waterstof. Hiervoor is onder andere een tankstation nodig, dat nog in aanbouw is. Volgens het ministerie van Economische Zaken bedraagt ​​de totale investering voor de waterstofombouw circa € 116 miljoen.

Lees ook: nederland-swagelok-organiseert-een-gratis-tech-talk-over-waterstof

Op 25 september 2025 om 16.00 uur organiseert Swagelok Nederland een technische presentatie over waterstofsystemen, waarin zowel de basisprincipes als diepgaande technische aspecten aan bod komen. Deze sessie is specifiek bedoeld voor engineers en technische professionals die werkzaam zijn binnen de industrie, energietechniek of mobiliteit. Organisator Swagelok is een internationale leverancier van gas- en vloeistofsystemen.

Onderwerpen die deze keer in de serie Tech Talk aan bod komen zijn de basis van het bouwen van een waterstofsysteem de technische uitdagingen bij de implementatie van waterstofsystemen. En waarom is dit anders dan conventionele gassystemen voorbeelden van systeemintegratie in industriële toepassingen en veiligheids- en regeltechnische aandachtspunten. De presentatie duurt circa 30 minuten, is gratis te volgen en wordt gevolgd door gelegenheid tot vragen/discussie.

Beschikt u over de kennis om een waterstofapplicatie te ontwerpen in 2025? Is uw antwoord "Ja"? Dan kunt u met de organisatoren in gesprek gaan over "line sizing" en de voordelen van tubing bij waterstoftoepassingen. Is uw antwoord "Nee"? Dan komen zowel de basis als verdieping in het ontwerpen van waterstoftoepassingen.Schrijf u vandaag nog in voor deze TechTalk via deze link.

Lees ook:  nederland-minli-landgraaf-opent-eerste-waterstoftankstation-van-zuid-limburg

Lees ook: duitsland-dilo-presenteert-servicecard-h2-voor-onderhoud-aan-h2-voertuigen

Het Duitse bedrijf DILO, gevestigd in Babenhausen, presenteert de ServiceCart H2. Dit apparaat is een innovatieve oplossing ter ondersteuning van werkplaatsmedewerkers bij alle werkzaamheden rondom waterstof en waterstofsystemen in voertuigen en kan ingezet worden bij het onderhoud van brandstofcellen en verbrandingsmotoren. In het verleden werd dit gegaan door een specialist. Met de ServiceCart H2 kan een opgeleide werkplaatsmonteur ook met de voertuigen aan de slag.

Het apparaat neemt volledig automatisch centrale servicefuncties over zoals de drukverlaging van het waterstofsysteem, het invoeden van stikstof om de laatste waterstofresten te verwijderen, een restgasmeting om zeker te zijn dat er geen waterstof is achtergebleven en het opsporen van eventuele lekken na een onderhoudsbeurt. Het apparaat werkt veilig en zeer efficiënt.

Onderhoud van waterstofsystemen is noodzakelijk wanneer er tekenen van storingen of lekkages zijn. Bovendien moet er regelmatig onderhoud worden uitgevoerd om de veiligheid en efficiëntie van het H2-systeem te garanderen, aldus een woordvoerder van DILO. De specificaties van de fabrikant moeten altijd in acht worden genomen. Volgens het bedrijf is de H2-service-unit zelf onderhoudsarm "De DILO ServiceCart H2 maakt het mogelijk om deze werkzaamheden veilig en flexibel direct in de werkplaats uit te voeren – zonder dure ombouw naar een speciale explosiebeveiligingsinfrastructuur.”

Lees ook: zwitserland-stroomprijs-steeds-vaker-negatief-afvalverwerker-investeert-in-waterstof

Vereniging voor Afvalverwerking (VfA) Buchs in St. Gallen zet een nieuwe stap binnen de energietransitie met waterstof. De afvalverwerker heeft H2 Energy geselecteerd als partner voor de levering van een  waterstofproductie-installatie, inclusief een waterstoftankstation. De installatie omvat een 2,5 MW-elektrolyser van NEL Hydrogen en een compressor van Burkhardt Compression. Bij de electrolyser komen opstelplaatsen voor maximaal vijf containers van 20 voet. Deze containers dienen zowel als lokale opslag als transportmiddel voor de geproduceerde waterstof naar afnemers elders in het land. Het waterstoftankstation wordt geleverd door Maximator Hydrogen, die ook de waterstoftankstations in de rest van het Zwitserse HRS-netwerk heeft geleverd.

De afvalverwerker VfA werd in 1960 opgericht door 42 gemeenten en is sindsdien verantwoordelijk voor het afvalbeheer en de levering van thermische energie, stadsverwarming en processtoom aan de lokale industrie. De VfA verwerkt jaarlijks ongeveer 190.000 ton afval, dat wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit en warmte. Met een geïnstalleerd thermisch en elektrisch vermogen van respectievelijk 70 en 20 MW kan de centrale meer dan 100 GWh elektriciteit produceren en meer dan 100 GWh stadsverwarming per jaar leveren. Dit levert een CO2-besparing op van 40.000 ton per jaar.

Met een toenemend aandeel hernieuwbare energiebronnen zoals fotovoltaïsche energie en windenergie op het net, neemt het aantal uren per jaar met negatieve prijzen voortdurend toe. Vanuit VfA-perspectief vermindert dit de inkomsten uit de verkoop van elektriciteit, maar creëert het ook een strategische kans om nieuwe inkomstenbronnen te onderzoeken. Door overtollige elektriciteit te gebruiken voor de productie van waterstof, kan brandstof voor vuilniswagens en servicevoertuigen binnen het bedrijf worden geproduceerd. De rest, zo’n 70% van de productie, wordt verkocht aan het Zwitserse Groene Waterstof Ecosysteem.

Lees ook: europa-onmogelijk-eisenpakket-voor-grote-projecten-van-europese-waterstofbank

Teleurstellend nieuws voor de Europese Waterstofbank. De instelling die subsidies verstrekt aan de grootste waterstofproducenten in Europa meldt dat drie projecten zich hebben teruggetrokken. Dat betekent dat ze afzien van de enorme subsidiebedragen die inmiddels zijn toegekend. Oorzaak: krappe deadlines, onhaalbare eisen en ingewikkelde regelgeving. De projecten die zich terugtrekken bevinden zich in Duitsland, Nederland en Spanje.

Deutsche ReGas heeft zijn 210-MW H2-Hub Lubmin-project in Duitsland teruggetrokken uit de tweede veiling van de Europese Waterstofbank, terwijl de 560-MW Zeevonk-elektrolyser in Nederland en het 500-MW Catalina-project in Spanje ook hun EU-financiering hebben stopgezet.

Deutsche ReGas geeft aan dat de landelijke overheid veel te traag is bij het opstellen van wetten die de realisatie van een grote waterstoffabriek mogelijk moeten maken. Daardoor ontstaat te veel onzekerheid. "Gezien de huidige onzekerheid binnen het regelgevingskader, met name het aanhoudende uitblijven van nationale implementatie van de EU RED III-richtlijn, wat er al toe heeft geleid dat de Europese Commissie inbreukprocedures is gestart tegen onder andere Duitsland, hebben we na zorgvuldige overweging besloten af te zien van de toegekende financiering", aldus een woordvoerder van Deutsche ReGas. "Een onduidelijke regelgeving belemmert de marktontwikkeling en beperkt ons vermogen om langetermijncontracten met potentiële industriële klanten te sluiten", aldus het bedrijf.

H2-Hub Lubmin is het tweede project dat de tweede EU-veiling verlaat. Vertragingen bij de 560-MW Zeevonk-elektrolyser in Nederland dwongen projectpartners Vattenfall en Copenhagen Infrastructure Partners af te zien van de financiering.

Het derde project dat de EU-subsidie niet meer wil bevindt zich in Spanje. Het 500-MW Catalina-project voor hernieuwbare waterstof in Spanje van CIP en Enagas Renovable heeft ook zijn subsidie voor de eerste veiling van de EU-waterstofbank stopgezet . Als reden wordt opgegeven dat de deadlines krap zijn en dat het project afhankelijk is van het nationale pijpleidingsysteem, dat de financiering nog niet rond heeft. De projectontwikkelaars probeerden van de EC meer flexibiliteit te krijgen wat betreft de deadline voor de commerciële startdatum, "maar dat is niet mogelijk gebleken", zo liet een woordvoerder van CIP per e-mail weten aan Platts, onderdeel van S&P Global Commodity Insights. "Om deze redenen hebben we besloten de subsidie van de Europese Waterstofbank voor Catalina af te wijzen", aldus de woordvoerder.

Voor de Europese Waterstofbank is het afhaken van de drie projecten een flinke tegenvaller. De EU-middelen voor de projecten die zich uit de tweede veiling hebben teruggetrokken, worden nu toegewezen aan reserveprojecten, terwijl de resterende middelen van de eerste veiling worden teruggestort in het Innovatiefonds voor toekomstige oproepen.

De teruggetrokken projecten vertegenwoordigen in totaal bijna 1,3 GW aan elektrolyse, wat ongeveer een derde is van de capaciteit die de EC in de twee veilingen had toegewezen, waarvan 1,5 GW steun ontving in de eerste veiling en 2,2 GW in de algemene categorie van de tweede ronde.

Het afzien van EU-subsidie betekent niet dat de projecten definitief niet doorgaan. Het geeft wel aan dat de eisen die overheidsinstanties, waaronder de Europese  Waterstofbank, aan de initiatiefnemers stelt niet werkbaar zijn.

Foto: op 16 maart 2023 presenteerden Frans Timmermans (links), EVP van de Europese Commissie, en Thierry Breton, Europees Commissaris, een routekaart voor een Europese waterstofbank.

Lees ook: india-spoorwegminister-deelt-eerste-beelden-van-nieuwe-waterstoftrein

De Indiase spoorwegen staan op het punt India's eerste waterstoftrein te lanceren. Spoorwegminister Ashwini Vaishnaw deelde deze week een videobericht, met beelden van de eerste waterstoftrein, die de komende dagen officieel zal worden gepresenteerd. Het wordt de grootste en langste waterstoftrein ter wereld.

De eerste proefritten vinden plaats op het netwerk van Northern Railway op het traject Jind-Sonipat in de provincie Haryana, een gebied met 25 miljoen inwoners ten westen van New Delhi. In Jind komst een groot waterstoftankstation voor treinen.

De H2-trein integreert waterstofbrandstofcellen, batterijen met een hoge capaciteit en opslag van gecomprimeerde waterstof in speciaal daarvoor bestemde rijtuigen. Hierdoor is er geen uitstoot van schadelijke broeikasgassen. Het voertuig rijdt met de maximale snelheid van ongeveer 110 km/u. Het aandrijfpakket heeft een vermogen van 1.200 pk, aanzienlijk hoger dan de typische waterstofeenheden van 600–800 pk die wereldwijd bij andere waterstoftreinen worden gebruikt. De Indiase trein is dan ook een stuk groter en heeft een capaciteit van 2.600 passagiers en tien rijtuigen.

Lees ook: nederland-comeback-voor-waterstofschip-ecolution-tijdens-sail-amsterdam

Het eerste waterstofzeilschip ter wereld maakt een comeback. Na jaren stilgelegen te hebben in de haven van Lauwersoog maakt de 25 meter lange Ecolution zich weer op voor nieuwe tochten, meldt RTV NOF, de streekomroep voor noordoost Friesland. Deze week is het bijzonder schip te zien in Amsterdam bij de tiende editie van SAIL. De Ecolution is morgen te zien bij de parade Sail-inn en op zondag 24 augustus bij de Sail-out.

Een nieuwe kapitein, Joop Willemsen uit Westergeast, en de stichting WadDuurzaam hebben het afgelopen jaar met een team van vrijwilligers hard gewerkt aan het herstel en onderhoud van dit bijzondere zeilschip. Het resultaat: de Ecolution is weer volledig veilig en zeewaardig. De Ecolution is geen doorsnee jacht. Het werd rond 2007 in opdracht van oud-astronaut en duurzaamheidspionier Wubbo Ockels gebouwd. Scheepsarchitect Gerard Dijkstra ontwierp het schip met oog voor innovatieve zeiltechnieken, groene energie en comfort. Aan boord is ruimte voor zes tot acht opvarenden, die beschikken over luxe verblijfsvoorzieningen.

Wat het schip extra bijzonder maakt, is de aandrijving: het vaart elektrisch en maakt gebruik van waterstof. Daarmee sluit het perfect aan bij het doel van WadDuurzaam om de scheepvaart op de Wadden te verduurzamen. In 2019 en 2021 werd de Ecolution omgebouwd voor het gebruik van waterstof, waarmee het schip vooruitstrevend blijft op het gebied van duurzame maritieme technologie. “Je hoort helemaal niks, als je fatsoenlijk en normaal doet, kun je er zo twaalf uur mee varen,” aldus schipper Willemsen op de streekomroep RTV NOF.

Het hernieuwde schip komt op het juiste moment: de Ecolution is uitgenodigd om tijdens SAIL Amsterdam deel te nemen aan zowel de SAIL-in als de SAIL-out parade. “Het is echt een toefje op de taart; het geeft een soort voldoening dat we in staat zijn gebleven om het schip zo ver te krijgen,” aldus bemanningslid Wim de Weger. Een bijzonder detail is dat Joos Ockels, de weduwe van Wubbo Ockels, mee zal varen tijdens de afsluitende parade. Het is de tiende editie van SAIL, het evenement bestaat vijftig jaar én de stad is 750 jaar.
Een serie foto's en een filmpje van zeilschip Evolution ziet u op de website van RTV NOF via deze link.

Lees ook: brazilie-gwm-hydrogen-presenteert-eerste-chinese-waterstoftruck-in-brazilie

Autofabrikant Great Wall Motors (GWM) presenteert later vandaag een nieuwe vrachtauto op waterstof voor de Braziliaanse markt. Tegelijk met de opening van een grote fabriek van Nieuwe Energie Voertuigen (NEV’s) kan het publiek en de pers kennis maken met de nieuwe H2-vrachtauto die is geproduceerd in China. Het voertuig is voorzien van een accu van 105 kWh en meerder waterstoftanks met een gezamenlijke capaciteit van  met een capaciteit van 40 kg. Het technisch systeem maakt ook energieterugwinning mogelijk tijdens het vertragen en remmen, bijvoorbeeld bij het afdalen van heuvels.

Davi Lopes, hoofd van GWM Hydrogen in Brazilië is enthousiast over het emissievrije voertuig. "Deze vrachtwagen vertegenwoordigt meer dan een technologische vooruitgang; het is het begin van de opbouw van een waterstofecosysteem in Brazilië, waarbij strategische partnerschappen en oplossingen worden toegepast die zijn aangepast aan de lokale realiteit.”

De eerste waterstoftruck arriveerde de afgelopen maand in de haven van Santos  en is voor technische inspecties, validaties en voorbereidingen voor wegtests naar de GWM-fabriek in Iracemápolis gestuurd. Daar kunnen bezoekers de vrachtauto bewonderen. Het model wordt geproduceerd door FTXT, een dochteronderneming van GWM in China die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van brandstofceltechnologieën en -componenten die waterstof gebruiken. Buiten China gebruikt het bedrijf het merk GWM Hydrogen .

De eerste tests met het waterstofsysteem staan gepland voor september, in samenwerking met Braziliaanse universiteiten, waaronder de Universiteit van São Paulo (USP). Deze universiteit beschikt al over de infrastructuur voor het tanken van ethanol, een technologie die in Brazilië is ontwikkeld om koolstofarme waterstof te produceren. In eerste instantie zullen de testen vooral een onderzoeks- en ontwikkelingskarakter hebben, waarbij de nadruk ligt op het overdragen van kennis aan Braziliaanse teams en op samenwerking met onderzoekscentra en universiteiten.

De eerste proefritten gaan plaatsvinden op afgesloten circuits, waarbij de vering, prestaties en veiligheid worden gecontroleerd, met eerste ritten zonder belasting die geleidelijk realistische omstandigheden simuleren. Het doel is om te begrijpen hoe variabelen zoals klimaat, hoogte en wegtype de prestaties van het systeem beïnvloeden. Er zullen ook tests worden uitgevoerd met verschillende kleuren waterstof, zoals elektrolytische waterstof en waterstof geproduceerd door reforming van ethanol.

Great Wall Motor Company Limited, ook wel bekend onder de afkorting GW of GWM, is de grootste Chinese autofabrikant van SUV's, CUV's en pick-up-trucks. De voertuigen worden verkocht onder de merknamen Haval, WEY, Great Wall Pick-up, ORA en TANK. Met BMW heeft het bedrijf een joint venture Spotlight Automotive Limited.

Lees ook: duitsland-20k-hydrogen-meldt-succesvolle-tanktest-met-vloeibare-waterstof

20K Hydrogen meldt dat een eerste test met het vullen van een vliegtuig met vloeibare waterstof succesvol is afgerond. De test, uitgevoerd door ZAL Center of Applied Aeronautical Research, vond plaats in het nieuwe veldlaboratorium van Hamburg. Het vliegtuig dat is bijgetankt is een buiten gebruik gestelde A320.

Het tankstation is een mobiel systeem voor de opslag en distributie van vloeibare waterstof. Het zorgt ervoor dat vloeibare waterstof beschikbaar is om de brandstoftank van een klant te vullen wanneer directe tankbeurten vanuit vrachtwagens niet beschikbaar zijn. De containerversie op de foto kan tot 1500 liter opslaan. Dit kan worden uitgebreid door het plaatsen van extra grotere opslagvaten buiten de container.

Het tankstation is leverbaar in handmatige of semi-automatische uitvoering en biedt flexibiliteit in bediening en automatisering op basis van operationele voorkeuren.

Voor het Hydrogen Aviation Lab beschikt het tankstation over een vloeistofoverdrachtsaansluiting ( DN8-bajonet ), een werkdrukbereik van 1 tot 5 barg (1 barg is gelijk aan 1 bar boven de atmosferische druk), een maximale vulsnelheid voor opslag van 30 g/s en een maximale vulsnelheid voor de klant van 10 g/s. Het systeem ondersteunt een minimale vultijd van 60 minuten bij nominale werking en maakt gebruik van spoelgassen zoals helium, waterstof en stikstof. Het beschikt ook over een PLC-gestuurd besturingssysteem voor een naadloze werking. Het tankstation voor vloeibare waterstof zit nog in de ontwikkelingsfase.

Ontwikkelaar 20K Hydrogen, opgericht in 2021, is een dochteronderneming van Cryoworld. Cryoworld is gespecialiseerd in high-end cryogene technologie, met name vloeibaar helium en vloeibare waterstof, voor de wetenschap en de hightechindustrie. Producten en systemen voor vloeibare waterstof zijn ontwikkeld tijdens de R&D-projecten van Cryoworld en worden onder de merknaam 20K Hydrogen op de markt gebracht.

Lees ook: zuid-korea-snelweg-over-13-km-afgesloten-tankauto-lekt-vloeibare-waterstof

Een lekkende vrachtauto met vloeibare waterstof zorgde afgelopen maandag voor ernstige verkeersopstoppingen nabij de stad Yesam in Zuied-Korea. Op de snelweg van Daejeon naar Dangjin stonden kilometers lange files voor de plek waar grote witte wolken opstegen. Ruim twee en een half uur was de snelweg afgesloten, meldt de nieuwszender KBS News in Korea.

De lekkende vloeibare waterstof, die bij temperaturen onder de -253 °C in de tankauto was opgeslagen, verandert direct in waterstofgas zodra het in contact komt met de omgevingstemperatuur. Tegelijkertijd bevriest het de waterdamp in de omringende lucht, waardoor een enorme witte wolk van vocht ontstaat die hoog in de lucht opstijgt.

Koreaanse specialisten vermoeden dat een afsluitklep aan de achterzijde van de tankauto niet goed functioneerde. De politie hield te nieuwsgierigen op afstand terwijl de brandweer samen met Korea Gas Safety Corperation de situatie weer onder controle probeerden te krijgen. In de Koreaanse media wordt geschreven dat de tankauto is geïmporteerd en niet in Korea is geproduceerd. Er vielen geen slachtoffers, aldus de Koreaanse nieuwszender.

Lees ook: nederland-force-hydrogen-racing-team-maakt-indruk-op-tt-circuit-in-assen

In Italië is de uitrol begonnen van nieuwe vijf waterstoftankstations rond Milaan. Enkele weken geleden is het eerste H2-tankstation van de regio Lombarije geopend aan de oostelijke ringweg van Milaan bij Carugate Est. De faciliteit vormt een belangrijke stap in een ambitieus project van 55,4 miljoen euro, gericht op de ontwikkeling van het eerste nationale netwerk voor waterstofaangedreven wegvervoer, met vijf strategische locaties rond Milaan en Tortona, 70 kilometer naar het zuiden.

Het project voor schone mobiliteit omvat de bouw van vijf tankstations op belangrijke knooppunten van het Noord-Italiaanse snelwegennet. Naast het reeds operationele tankstation Carugate Est komt er een tweede tankstation in Carugate, aan de overkant van de ringweg, een tankstation in Rho aan de westelijke ringweg en twee tankstations in Tortona langs de A7 Milaan-Genua.

Het eerste waterstoftankstation in Carugate Est is uitgerust met drie dispensers die waterstof kunnen leveren met een druk van 350 bar in zowel lage als hoge flow, en met een druk van 700 bar, met een operationele capaciteit van ongeveer één ton per dag. De dispensers zijn uitgerust met voorkoelsystemen tot -40 °C om veilig en efficiënt tanken te garanderen. Het opslagsysteem bestaat uit twee cilinderbanken: een middendruk (500 bar) met een capaciteit van 333 kg en een hogedruk (930 bar) met een capaciteit van 115 kg. De distributie van H2 naar het tankstation vindt plaats via traditionele en nieuwe generatie cilindertrailers, waarbij de druk wordt opgevoerd naar 500 bar voor een efficiëntere levering. De faciliteit is ontworpen met schaalbaarheidscriteria die een verdubbeling van de capaciteit tot 2 ton per dag mogelijk maken. Er is ook rekening gehouden met de mogelijkheid om in de toekomst productie op locatie te integreren via elektrolyse op basis van hernieuwbare energiebronnen.

“De opening van het waterstofstation Carugate Est, gelegen in een strategisch gebied voor transport en logistiek, zal de doorvoer van waterstofvoertuigen langs de as Europa-Genua vergemakkelijken en de logistiek naar Zwitserland en Duitsland ondersteunen.” zegt Elio Catania, voorzitter van het Ministerie van Economische Ontwikkeling. “Het initiatief is gericht op het stimuleren van de acceptatie van waterstofvoertuigen, met name in het openbaar vervoer en de logistiek, en draagt zo bij aan de transitie naar emissievrije mobiliteit en de decarbonisatiedoelstellingen van het wegvervoer.”

Naast het wegennet krijgt waterstof op het spoor steeds meer vorm binnen het H2iseO Hydrogen Valley-project in Val Camonica, 60 kilometer naar het oosten. De eerste waterstoftreinen in Italië zullen naar verwachting in de eerste helft van 2026 in gebruik worden genomen.

Bij de luchthaven Milaan Malpensa, ten noordwesten van de stad, wordt de komende maanden ook aan waterstoftoepassingen gewerkt. Hier wordt een waterstoftankstation gerealiseerd voor voertuigen die rijden op de luchthaven. Dit tankstation is niet openbaar toegankelijk. Waterstof wordt ter plaatse via een electrolyser geproduceerd. De tankfaciliteit moet klaar zijn voor de Olympische Winterspelen die volgend jaar van 6 tot 22 februari in Milaan worden georganiseerd

De Italiaanse waterstofinitiatieven maken deel uit van het Europese beleid voor klimaatneutraliteit en vormt een belangrijke stap in de richting van de versterking van het continentale netwerk voor alternatieve brandstoffen. Het draagt bij aan de doelstellingen om de schadelijke uitstoot van voertuigen langs de belangrijkste transportcorridors van Noord-Italië te verminderen.

Lees ook: nederland-in-doetinchem-staat-een-van-de-grootste-h2-stations-van-europa-video

De redactie van Waterstof Magazine gaat weer van start met een serie zeer inspirerende lezingen voor het bedrijfsleven, overheidsinstellingen, gemeenten, ondernemersbelangenorganisaties en het onderwijs.
Een boeiende lezing van twee keer 30 minuten boekt u via SHOWBIRD.
Hier kunt u ook direct de beschikbare data checken.



Lees ook: nederland-primeur-voor-tennet-en-hak-met-enorme-grondboring-op-waterstof

Plannen voor de bouw van groene waterstoffabrieken volgen elkaar in hoog tempo op. Daarnaast sluit het ministerie van Economische Zaken & Klimaat de ene na de andere deal voor de toekomstige import van groene waterstof. Maar wie gaat die klimaatneutrale brandstof en grondstof straks gebruiken? Welke kansen biedt groene waterstof voor ondernemers om te verduurzamen? In een rondgang zoomen we in op de plannen van drie bedrijven. Welke ideeën en plannen hebben ze met groene waterstof? Welke dilemma’s spelen er en welke obstakels moeten nog overwonnen worden?

Lampen, korfbalmandjes, bakfietsbakken en pizzabezorgkoffers. Het zijn allemaal producten die bij Roto-Art in Tilburg worden gemaakt door middel van ‘rotatiegieten’. Dit leggen we even nader uit. Een holle matrijs wordt gevuld met kunststofpoeder, die in een oven ronddraait totdat het product in de juiste vorm gesmolten is. Na afkoeling buiten de oven is het grote voordeel van rotatiegieten zichtbaar: een product kan in één keer gegoten worden en er zijn dus geen naden zichtbaar. Zo rollen er ieder jaar tegen de 200.000 producten uit de fabriek van Roto-Art, waar 45 mensen werken.

Het productieproces heeft ook een nadeel, namelijk dat de elf ovens warm gestookt worden met aardgas. Cas Oerlemans, eigenaar en directeur van Roto-Art, vertelt dat hij jaarlijks ettelijke honderdduizenden kubieke meters gas nodig heeft. Nog wel, want hij is actief bezig om een duurzaam alternatief te ontwikkelen. Oerlemans heeft 1.600 zonnepanelen op het dak van zijn bedrijfspand liggen. “Als de zon lekker schijnt leveren die 4 tot 5 megawattuur per dag”, vertelt hij.

In theorie zou Roto-Art de ovens, die tot 250 tot 300 graden worden gestookt, ook elektrisch kunnen verwarmen. “Maar dan voldoet mijn huidige aansluiting van 700 kilowatt niet. De ovens moeten snel regelbaar zijn en dat vraagt om hele grote vermogens. Dan heb ik een aansluiting van 4 miljoen kilowatt nodig. Als ik het netwerkbedrijf om zo’n aansluiting vraag, dan ben ik over 5 of 10 jaar aan de beurt, dus dat schiet niet op.”

De chronische filevorming op het elektriciteitsnet, waardoor bedrijven nauwelijks nieuwe of grotere aansluiting kunnen krijgen, is volgens de netwerkbedrijven niet voor 2030 opgelost. Het klimaatdoel om in 2030 55 procent minder CO2 uit te stoten is wettelijk vastgelegd, maar er moet nog veel gebeuren om dat voor elkaar te krijgen. Veel bedrijven kunnen niet wachten totdat het elektriciteitsnet is uitgebreid, en kijken naar groene waterstof in plaats van elektriciteit als alternatief om te verduurzamen.

Oerlemans gebruikt de zonnestroom daarom op een andere manier: hij maakt er groene waterstof van. Roto-Art is nu in het bezit van een eigen elektrolyser, geleverd door het Nederlandse bedrijf Adsensys, met een vermogen van een kleine 20 kilowatt, die water met behulp van de eigen zonnestroom splitst in groene waterstof en zuurstof. Dat stelt het bedrijf in staat om bij één oven 20 procent waterstof bij te mengen.

Dat levert een bescheiden besparing op aardgas en dus CO2-uitstoot op. Investering: 200-duizend euro. “Dat is volgens geen enkele maatstaf rendabel”, zegt Oerlemans. “Als dat het criterium was, had ik er vorige week mee moeten stoppen. Maar ik ga ermee door, want ik wil met de toekomst bezig zijn.”

Nu is het nog behelpen, ook omdat Roto-Art zelf geen waterstof mag opslaan. “Als ik tegen de omgevingsdienst zeg dat ik mijn eigen waterstof maak én het wil opslaan, dan zien ze mij als producent, en dan gelden er strengere eisen.” Dus de zonnestroom die Roto-Art in het weekend opwekt, als de fabriek stilligt, gaat niet naar de productie van waterstof.
In de toekomst, die Oerlemans voor ogen heeft, worden al zijn ovens gevoed met 100 procent waterstof. Maar daarvoor heeft hij elektrolysecapaciteit nodig van meer dan 1 megawatt. Zulke schaalvergroting vereist dan wel een lagere prijs dan wat hij voor de eerste elektrolyser heeft betaald. “Over 3 à 4 jaar zijn de prijzen met 80 procent gedaald, zeggen ze nu. Dan wordt het interessant.”

Een alternatief is dat Roto-Art op termijn een aansluiting krijgt op het waterstofnetwerk dat Gasunie in Nederland gaat aanleggen. “Maar de grootverbruikers zullen eerst een aansluiting krijgen”, verwacht de ondernemer. “Misschien dat we hier op het bedrijventerrein de vraag naar waterstof kunnen bundelen, zodat we eerder aan de beurt komen”, filosofeert hij.

Wat Oerlemans zou helpen is meer duidelijkheid vanuit de overheid en advies over wat wel en niet is toegestaan. “Waar moet je precies aan voldoen als je waterstof wil opslaan? De regelgeving is onduidelijk. De omgevingsdienst weet ook niet hoe ze daar mee om moeten gaan. Die zeggen alleen ja of nee tegen een uiteindelijk voorstel. Ik zou graag aan de voorkant helderheid willen hebben.”

Tekst: Roy op 't veld  |   MissieH2 / Waterstof Magazine

Foto links: Het Nederlandse bedrijf Adsensys heeft het waterstofsysteem geleverd waarmee Roto-Art zelf waterstof produceert

De provincie Noord-Holland heeft er weer een nieuw waterstoftankstation bij. Op het bedrijventerrein De Boekelermeer in Alkmaar is het bestaande tankstation van NXT uitgebreid met een waterstoftankinstallatie. Daarmee is dit het tweede waterstoftankstation in de provincie boven het Noorzeekanaal. Eerder opende Avia Marees in de gemeente Kolhorn een klein waterstoftankstation.

De komende maanden wordt de nieuwe tankinstallatie uitvoerig met eigen voertuigen getest. Na de zomer staat de officiële opening op het programma. Vanaf dan kunnen alle waterstofvoertuigen, zowel vrachtwagens en bussen onder 350 bar als personenauto’s  onder 700 bar waterstof tanken.

De opening van het eerste waterstoftankstation is een belangrijke mijlpaal voor NXT Mobility, dat  onderdeel is van GP Groot, meldt directeur Erik Metselaar. “Hoewel er in Nederland op dit moment ruim 4.100 tankstations zijn, is het aantal plekken waar waterstof getankt kan worden nog zeer beperkt. De realisatie van deze waterstoflocatie is dan ook een belangrijke stap, niet alleen voor ons eigen NXT-concept, maar ook voor de hele regio. Ons doel is om op onze tankstations een verscheidenheid aan duurzame brandstoffen en energie aan te bieden. In die mix speelt waterstof een belangrijke rol.”

Uit recente cijfers van BOVAG (Tankstation in Cijfers 2023) blijkt dat er in Nederland slechts 15 waterstoflocaties operationeel zijn. Het doel van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat is om in 2025 minimaal 50 waterstoftankstations in Nederland te hebben. Vooral voor zwaar transport – waaronder voor trucks en bussen – is waterstof een interessante optie. Waterstofvoertuigen stoten geen luchtvervuilende emissies of broeikasgassen uit. Het enige restproduct is waterdamp. De actieradius van de trucks en bussen is bovendien aanzienlijk groter dan van batterij-elektrische alternatieven. En het tanken neemt niet meer dan een paar minuten in beslag, wat een aanzienlijke tijdsbesparing oplevert in vergelijking met het opladen van batterijen.

Bij NXT Energy Hub Alkmaar wordt op termijn in de regio geproduceerde waterstof verkocht. Daarvoor heeft NXT Mobility de handen ineengeslagen met HYGRO, dat in de Wieringermeer met behulp van een windturbine groene waterstof gaat produceren.

“Zolang er geen waterstoftankstations zijn, worden er geen waterstofvoertuigen verkocht”, zegt directeur Erik Metselaar. “En als er geen waterstofvoertuigen worden verkocht, worden er geen waterstoftankstations gebouwd. Daarom ontwikkelen wij ons eigen waterstofnetwerk. Zo geven we bedrijven de mogelijkheid om te starten met rijden op waterstof en stimuleren we de transitie naar duurzame mobiliteit.”

Op de tanklocatie zijn naast waterstof onder meer (bio-)LNG en het CO2-arme dieselalternatief Neste MY Renewable Diesel verkrijgbaar. Er komen binnenkort ook snelladers voor elektrische trucks, waarmee het aanbod verder wordt uitgebreid. Het waterstoftankstation is gevestigd op het adres Diamantweg 32, 1812 RC Alkmaar

Foto: de koel- en compressiecontainers worden op hun plek getakeld in Alkmaar

Lees ook: nieuwe-europese-afspraken-over-verduurzaming-luchtvaart-met-waterstof

De Franse producent van groene waterstof Lhyfe begint vandaag met de bouw van een nieuwe fabriek voor groene waterstof in zuidwest Frankrijk. In de plaats Bessières, 20 kilometer ten noorden van Toulouse, wordt een fabriek van 5 MW gebouwd. Via het naastgelegen distributieplein wordt waterstof per vrachtauto de regio ingebracht. De fabriek en het distributieplein komen op een terrein van 8000m2. De waterstofhub moet een belangrijke bijdrage gaan leveren aan het verduurzamen van de mobiliteit.

De nieuwe waterstoffabriek is een belangrijk onderdeel van het H2-Corridor-project van de Franse regio Occitanië, dat is gericht op het verduurzamen van het goederen- en personenvervoer. Occitanië stelt € 5,9 miljoen ter beschikking om de oprichting van de site te ondersteunen, waarvan € 4,1 miljoen als lening en € 1,89 miljoen in de vorm van subsidies. De locatie van Lhyfe Occitanië krijgt een capaciteit van twee ton groene en hernieuwbare waterstof per dag. Dit is gelijk aan een opwekkingscapaciteit van 5 MW. De productielocatie is modulair opschaalbaar.

De Occitanië H2 Corridor maakt deel uit van een groter Noord-Zuid-Europees waterstofproject, dat tot doel heeft het goederen- en personenvervoer op de as tussen de Middellandse Zee en de Noordzee koolstofarm te maken.

Het doel van de regio voor de Occitanië H2 Corridor is om tegen eind 2024 twee installaties voor de productie van hernieuwbare waterstof te hebben, goed voor een totale productie van zes ton per dag. Er moeten zeven waterstoftankstations gebouwd worden die tussen de 600 en 1 200 kg per dag kunnen leveren aan 40 vrachtwagens op waterstof, 62 koelopleggers/-units en 15 regionale streekbussen.  

Carole Delga, President, Region of Occitanië is blij met de start van de werkzaamheden: “Groene waterstof tot een van de energieën van de toekomst. Vandaag de dag is zware mobiliteit een van de grootste uitdagingen van de energietransitie. Daarom heeft het gewest het project Occitanië H2 Corridor opgestart, waarbij industrie en mobiliteit op Europees niveau worden geïntegreerd. Ik ben er trots op dat dit project hier in Occitanië wordt ontwikkeld en dat Lhyfe bijdraagt ​​aan decarbonisatie van onze streek.”

De nieuwe fabriek van Lhyfe in zuidwest Frankrijk moet eind 2023 operationeel zijn.

Lees ook: siemens-heeft-veel-vertrouwen-in-waterstoftreinen-maar-starten-is-moeilijk