• Home Slider01

    INTERNATIONAAL ACTUEEL

Negens in Europa draait de waterstof-economie beter dan op Orkney

Orkney 8Het lijkt in eerste instantie niet het meest aantrekkelijke gebied om naar toe te gaan. Maar voor wie de echte wereld van waterstof wil ontdekken is een tripje naar Orkney misschien niet zo’n slecht idee. De eilandengroep ten noorden van het Verenigd Koninkrijk en behorend bij Schotland heeft van de nood een deugd gemaakt. ‘We hebben hier geen gasleiding zoals elders in Engeland en elektriciteit is schreeuwend duur’. De 22 duizend bewoners van de eilandengroep lossen het energievraagstuk voortaan zelf wel op, helemaal koolstofvrij en met behulp van waterstof.

De meeste maanden per jaar is het koud op Orkney, de eilandengroep ligt vol in de wind die duizenden kilometers over de Atlantische Oceaan komt aan denderen. En dan hebben de kusten ook nog te maken met enorme getijden. Maar in een video gemaakt door het European Marine Energy Centre (EMEC) worden deze weersinvloeden een ‘krachtbron voor hernieuwbare energie’ genoemd. Orkney heeftOrkney 5 verschillende primeurs op zijn naam staan. In 1951 werd de eerste windturbine gebouwd die op het elektriciteitsnet werd aangesloten en vorig jaar was Orkney de eerste ter wereld die waterstof genereerde uit getijden-energie. En tussentijds haalde een windturbine op Burgar Hill, de meest winderige lokatie van Europa, een wereldrecord. De turbine heeft 11 miljoen kilowattuur elektriciteit gegenereerd. Voldoende om 1400 huizen per dag van stroom te voorzien. De koolstofintensiteit van de elektriciteit die Orkney produceert behoort tot de laagste ter wereld met 13 gram CO2/kWh.

Orkney 2De opbrengst van groene energie is op de eilandengroep gigantisch. De stroomkabel waarmee de energie van het vaste land van Engeland werd aangevoerd is inmiddels vervangen. Er wordt geen stroom meer geïmporteerd, maar voor de enorme hoeveelheden retourstroom was de kabel-capaciteit lang niet genoeg. Inmiddels zijn de eilandbewoners volop aan de slag met waterstof. Veerboten worden omgebouwd naar waterstofgas, op een basisschool is inmiddels een waterstofboilersysteem geplaatst en het Orkney Islands Council -een belangrijke aanjager van de waterstofontwikkelingen- heeft een vloot bestelwagens op waterstof rondrijden (foto).

Orkney 6Het succes van waterstof is uit nood geboren. Orkney beschikt niet als de rest van het Verenigd Koninkrijk over een aardgas infrastructuur. En decennialang moest de elektriciteit via een ondergrondse zeekabel vanaf het vaste land worden aangevoerd. Eilandbewoners betaalden per kWh de hoogste stroomprijs van het land en spraken over energie-armoede.

Maar anno 2019 zijn de tijden veranderd. De getijden-energie en de 500 windmolensOrkney 3 wekken zoveel energie op dat er een serieus overschotprobleem begon te ontstaan. Lokale gemeenschappen die veel geld hebben geïnvesteerd in groene energie krijgen steeds vaker de opdracht om de windmolens stil te zetten, soms wel 50% van de tijd. Niemand wil de energie nog hebben en capaciteit om het overschot via stroomkabels af te voeren is er niet. Er is nu dan ook sprake van een forse rem op nieuwe windparken.

Zeven jaar geleden is het EMCE op Orkney een onderzoek gestart naar de mogelijkheid om met hernieuwbare energie waterstof te maken via elektrolyse. Het onderzoek duurde een paar jaar, maar in 2016 kwam dan het definitieve moment waarop de eilandengroep ervoor koos om volop voor waterstof te gaan. Het eerste project was Surf’n Turf en is gericht op de groene energie-productie op het eiland Eday. Met de elektriciteit die niet aan het net kan worden geleverd wordt Orkney 1waterstof geproduceerd met een 500kW elektrolyser  en opgeslagen in de vorm van waterstofgas (foto links). Vervolgens wordt het gecomprimeerde waterstof per schip naar Kirkwall getransporteerd. In een brandstofcel wordt daar vervolgens weer stroom opgewekt dat gebruikt wordt in de haven.(foto onder) De warmte die hierbij vrijkomt wordt afgevoerd naar naastgelegen gebouwen.

Het bewustzijn van de klimaatverandering speelt ook een rol bij de projecten voor hernieuwbare energie. Eilandbewoners zien gewassen die hier al eeuwen groeien plotseling verdwijnen en er waren de afgelopen tien jaar overstromingen die voorheen nooit voorkwamen. De klimaatverandering raakt de bewoners in het dagelijkse leven.Orkney 4

Een deel van de aantrekkingskracht van de waterstofprojecten op de eilandengroep is de kleine menselijke schaal. Iedereen die geïnteresseerd is kan de projecten overzien. De 22 duizend bewoners van de verschillende eilanden hebben anno 2019 een waterstofportfolio van 45 miljoen Euro. En de waterstofprojecten zorgen ook nog voor een zekere trots bij de eilandbewoners. Door publicaties op internet en sociale media komen veel reacties van heinde en ver. Hoe verlaten de eilandgroep er soms ook bijligt, de bewoners hebben regelmatig het gevoel midden in de internationale waterstof-ontwikkelingen te staan.

Meer info over dit waterstofproject op http://www.surfnturf.org.uk/

Het actuele waterstofnieuws gratis in uw mailbox? Schrijf u in voor de  wekelijkse nieuwsbrief.

logo2

Amsterdam  |  The Netherlands  |  innovatiegilde pakhuis Noorderhaven  |  7202 DD 49  |  Zutphen  |  redactie@waterstofmagazine.nl