• Home Slider01

    INTERNATIONAAL ACTUEEL

Nederland: wereldprimeur met 100% waterstof in woonhuizen in Lochem

Lochem Berkeloord WaterstofinvoerIn de Gelderse plaats Lochem wordt na de zomer een groep huizen op een waterstofleiding aangesloten. Tien bewoonde woningen gaan van het aardgas af en krijgen via een plaatselijk waterstofnetwerk 100% waterstof, geleverd . Deze unieke praktijktest gaat minimaal drie jaar duren. De initiatiefnemers noemen het ‘verduurzamen van erfgoed met behoud van de erfgoedwaarde’.

In Nederland zijn de afgelopen jaren al diverse testen uitgevoerd met cv-ketels op waterstof. De eerste drie schone ketels draaien al enkele jaren zeer succesvol in Rozenburg bij Lochem Berkeloord gaspaalRotterdam. In Uithoorn gaf een test met waterstof in een bestaand aardgasnetwerk in oude leegstaande woningen hoopgevende resultaten. In Lochem begint in september 2022 een wereldwijde uniek waterstof-pilot met vrijstaande historische panden die allen bewoond zijn.

Maandag 20 juni 2022 was er een feestje ter gelegenheid van de start van de bouw van de waterstof-invoerinstallatie. De waterstof voor de test in Lochem wordt per vrachtauto aangevoerd. Op het industrieterrein Stijgoord, op 500 meter afstand van te testwijk, worden twee losdoks voor tubetrailers gebouwd. Hier begint de nieuwe pijpleiding (foto) die eerst onder het riviertje de Berkel doorschuift. Vanaf de Nieuweweg zal de waterstof dan door het bestaande aardgasnet naar de 10 woningen getransporteerd worden. Voorlopig ligt het in de planning dat vanaf begin september de waterstof daadwerkelijk in het netwerk wordt ingevoerd. Een maand later moet de proef beginnen.

Westfalen Gassen, met een vestiging in Deventer, zorgt voor de aanvoer van waterstof. Per zending komt 700 kilo binnen onder een druk van 200 tot 300 bar. Via telemetrie krijgt het gasbedrijf een Lochem Berkeloord Toespraaksignaal als de druk onder een vooraf bepaald niveau komt en gaat er een nieuwe vrachtauto rijden. Bij de invoerinstallatie staat nog een klein flessenpakker als reserve, voor het geval de aanvoer van waterstof kortstondig stagneert. Het systeem heeft ook nog een kleine buffer waaruit waterstof komt als een nieuwe voorraadtruck wordt aangesloten. Op het ontvangststation wordt ook een geur aan de waterstof toegevoegd, dit is dezelfde geur die aan aardgas toegevoegd wordt. Dit zogenaamde odorisatie-systeem is ontworpen en geleverd door Ekinetix. Lochem is de eerste plek ter wereld waar dit unieke systeem wordt toegepast.

Een reduceerpaneel verlaagd de druk in eerste instantie naar 6 tot 8 bar, onder Lochem Berkeloord Cv ketel80 millibar stroomt de waterstof door het netwerk. In de woningen wordt de druk teruggebracht naar 30 millibar, geschikt voor de waterstofketel. Dezelfde drukken worden gebruikt in het aardgasnetwerk. In de testwoningen wordt alleen waterstof in de cv-ketel gebruikt. Deze verwarmt het water voor de woningverwarming en het tapwater. Als beide een maximaal vermogen vragen gebruikt de combiketel 10m3 waterstof per uur. In de winterperiode verwacht netbeheerder Alliander 2 á 3 tubetrailers waterstof per maand nodig te hebben. Dat is dan ongeveer 6 kilo per woning per dag. Als de woning niet verwarmd hoeft te worden neemt het waterstofverbruik spectaculair af.

De waterstofvoorziening is ontwikkeld en ontworpen door het Nederlandse bedrijf Ekinetix dat ook optreedt als systeemintegrator. Dit omvat het projectmanagement, ontwerp, vergunningstraject, leveranciersselectie, civiele werkzaamheden, bouw en ingebruikname.

Lochem Berkeloord plattegrondDe aangemelde woningen in Lochem zijn door de plaatselijke energie-coöperatie Lochem Energie en cv-leverancier Remeha aan een technische schouw onderworpen, waarbij gekeken werd naar het huidige gasverbruik, warmteverlies, concrete isolatiemogelijkheden en of de waterstofketels van Remeha aan de verwachte warmtevraag kunnen voldoen. Op basis van de uitkomsten zijn de tien woningen gekozen. Netbeheerder Alliander zet met de proef een belangrijke stap vooruit. “Theoretische modellen laten al jaren zien dat waterstof in bestaande aardgasleidingen prima kan en dat woningen er probleemloos mee verwarmd kunnen worden. Nu gaan we dat gewoon in praktijk toetsen.”

In het begin kregen de initiatiefnemers te maken met een kleine tegenvaller. Er was gecommuniceerd dat waterstof door de bestaande leidingen zou lopen, maar toch waren er de nodige graafwerkzaamheden. Alliander laat desgevraagd weten dat niet alle woningen direct naast elkaar liggen. Om te voorkomen dat andere woningen zonder aardgas komen te zitten moest er een nieuwe aardgasleiding worden gegraven. Uit alle tien woningen worden de gasfornuizen verwijderd, allen gaan elektrisch koken. De bewoners hebben subsidie gekregen om hun huizen te isoleren. Het waterstofsysteem is dusdanig ingericht dat er voldoende capaciteit is om extra woningen of kleine bedrijven aan de test toe te voegen.

De verwachting is dat waterstof pas vanaf 2030 een rol van betekenis gaat Lochem Berkeloord bord kopiespelen bij het verwarmen van woningen. Dat lijkt ver weg, maar voor netbeheerders is dit dichtbij. Voor oudere woningen zijn lage-temperatuur-systemen als warmtepompen of warmtenet doorgaans niet geschikt. Deze woningen, waarvan er miljoenen staan in Nederland, zijn moeilijker te isoleren en vragen om een hoge-temperatuur-systeem. Waterstof is een hoge-temperatuur-systeem en kan een duurzaam alternatief zijn.

Het initiatief voor de pilot in Lochem is afkomstig van de plaatselijke energie-coöperatie Lochem Energie, een club met 1000 leden, en is ontstaan in 2018. Het project heeft financiële ondersteuning ontvangen van de gemeente Lochem, de provincie Gelderland en de Europese Unie.

Voor partner Remeha uit Apeldoorn is het ook een belangrijke case. De waterstofketels moeten voldoen aan de hoogste efficiëntie- en veiligheidseisen. Uit de eerste proeven is gebleken dat de ketels zuinig en gebruiksvriendelijk zijn. De proef in Lochem moet weer nieuwe inzichten opleveren.

Het actuele waterstofnieuws gratis in uw mailbox? Schrijf u in voor de  wekelijkse nieuwsbrief.

logo2

Amsterdam  |  The Netherlands  |  innovatiegilde pakhuis Noorderhaven  |  7202 DD 49  |  Zutphen  |  redactie@waterstofmagazine.nl

Website door Buro Zutphen